Wyłączanie jednomianu poza nawias — wytłumaczenie, wzór i zadania
Wyłączanie jednomianu poza nawias to mnożenie czytane od końca: z sumy wyciągasz największy wspólny czynnik i zapisujesz ją jako iloczyn . Czynnik składasz z NWD współczynników i najniższej potęgi każdej litery, w nawiasie zostają ilorazy — a poprawność sprawdzasz mnożeniem.
- — składnik równy czynnikowi zostawia w nawiasie , nie .
- ; tak samo — gotowy argument w dowodzie podzielności przez .
- — po wyłączeniu jednomianu w nawiasie często czeka wzór skróconego mnożenia.
- — dzielenie obu stron przez zgubiłoby rozwiązanie .
Na maturze: wyłączanie rzadko jest pytane wprost — to pierwszy krok w zadaniu „dla każdej liczby wyrażenie … jest równe wyrażeniu…” (wyłącz jednomian, zwiń nawias wzorem skróconego mnożenia), w równaniach za 2 pkt i w dowodach podzielności liczb postaci . Karta wzorów CKE podaje wzory skróconego mnożenia, ale czynnik liczbowy (NWD) dobierasz sam. Dwie typowe pułapki: dzielenie równania przez (znika rozwiązanie ) i „znikający” składnik równy czynnikowi (w nawiasie ma zostać ).
Przykład krok po kroku
Zapisz wyrażenie w postaci iloczynu jednomianu i wielomianu, wyłączając przed nawias największy wspólny czynnik.
- 1 Szukam największego wspólnego czynnika: NWD, a najniższa potęga w składnikach to — wyłączam .
- 2 Dzielę każdy składnik przez : , , — ostatni składnik nie znika, zostaje .
- 3 Zapisuję iloczyn: .
- 4 Sprawdzam mnożeniem: , , — zgadza się.
Odpowiedź:
Filmy, które pomogą
Krótkie wytłumaczenia z różnych kanałów.
Sprawdź się na zadaniach
Próbka — pełny zestaw z informacją zwrotną jest w aplikacji.
Po wyłączeniu największego wspólnego czynnika przed nawias wyrażenie przyjmuje postać:
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Dla każdej liczby rzeczywistej wartość wyrażenia jest równa wartości wyrażenia
Opanuj „Wyłączanie jednomianu poza nawias" do końca — w Compass
Rozumiesz temat. Na egzaminie liczy się powtarzalność — że rozwiążesz każdy wariant pewnie. W aplikacji Compass masz prowadzoną ścieżkę zadań, interaktywne rysunki i zadania w formacie CKE — tyle, ile trzeba, aż temat będzie naprawdę opanowany.
Sprawdź, czy naprawdę to umiesz
Jeden przykład to nie to samo co opanowany temat. Darmowy test diagnostyczny Compass w kilkanaście minut pokaże, czy ten i pozostałe tematy egzaminu są u Ciebie pewne — i od czego zacząć.
Zrób darmową diagnozęNajczęstsze pytania
Zapisz wyrażenie 10x4-15x3+5x2 w postaci iloczynu jednomianu i wielomianu, wyłączając przed nawias największy wspólny czynnik. +
Odpowiedź: 5x2(2x2-3x+1). Szukam największego wspólnego czynnika: NWD(10,15,5)=5, a najniższa potęga x w składnikach to x2 — wyłączam 5x2. Dzielę każdy składnik przez 5x2: 10x4:5x2=2x2, -15x3:5x2=-3x, 5x2:5x2=1 — ostatni składnik nie znika, zostaje 1. Zapisuję iloczyn: 10x4-15x3+5x2=5x2(2x2-3x+1). Sprawdzam mnożeniem: 5x2· 2x2=10x4, 5x2·(-3x)=-15x3, 5x2· 1=5x2 — zgadza się.
Inne tematy z matematyki
Wszystkie tematy →Szykujesz się do egzaminu? Zobacz cały kurs do matury podstawowej →