Okrąg o środku O i promieniu r — długość okręgu L = 2πr
Okrąg to brzeg koła — krzywa złożona ze wszystkich punktów oddalonych od środka o tę samą odległość, promieńr. Średnicad to odcinek przechodzący przez środek, łączący dwa punkty okręgu. Zachodzi zależność d=2r.
Co to jest długość okręgu
Długość okręguL to obwód koła — gdyby okrąg „rozprostować" w linię prostą, jej długość wyniosłaby właśnie L.
Skąd się bierze liczba π
Liczba π (pi) to stosunek długości okręgu do jego średnicy. Ten sam dla każdego okręgu:
π=dL≈3,14.
Wzór na długość okręgu
Stąd dwa równoważne wzory na długość okręgu:
L=2πralboL=πd.
Wzór z promieniem czy ze średnicą?
Gdy podany jest promieńr → wygodniej L=2πr.
Gdy podana jest średnicad → wygodniej L=πd.
Wynik dokładny i przybliżony
Postać dokładna — zostawiamy π jako symbol, np. L=12π cm. Tej formy wymagają zadania na egzaminie E8, gdy nie podano przybliżenia π.
Wartość przybliżona — podstawiamy π≈3,14 i liczymy, np. L≈12⋅3,14=37,68 cm. Stosujemy, gdy w treści pojawia się „przyjmij π≈3,14" albo gdy zadanie pyta o ilość metrów, obrotów koła itp.
Jak sprawdzić wynik
Długość okręgu zawsze jest nieco większa niż 3 średnice (L≈3,14⋅d). Jeśli wynik nie spełnia tej proporcji — gdzieś jest błąd (np. pomylono promień ze średnicą).
Przykłady krok po kroku
Każdy przykład to inny typ zadania z tego tematu: najpierw sposób, potem zadanie rozwiązane krok po kroku.
Przykład 1 Długość okręgu z promienia
Mając promień r, długość okręgu obliczamy wzorem L=2πr. Gdy w zadaniu mamy przybliżenie π≈3,14, podstawiamy je w miejsce π i mnożymy: najpierw 2⋅r, potem wynik razy 3,14. Otrzymujemy wartość przybliżoną w tych samych jednostkach co promień.
Zadanie Promień okręgu wynosi 5 cm. Oblicz długość tego okręgu, przyjmując π ≈ 3,14.
1Wzór: L = 2·π·r.
2Podstawiamy r = 5 cm: L = 2 · 3,14 · 5 cm.
3Liczymy: 2 · 5 = 10, a 10 · 3,14 = 31,4.
4Wynik: L = 31,4 cm.
5Sprawdzenie: średnica d = 2·5 = 10 cm, a L ≈ 3,14·d = 31,4 cm — OK.
Odpowiedź: Długość okręgu wynosi 31,4 cm.
Przykład 2 Długość okręgu ze średnicy
Gdy podana jest średnica d, używamy krótszego wzoru L=πd — nie trzeba liczyć promienia. Wystarczy pomnożyć średnicę przez π (lub jej przybliżenie). Wzór wynika bezpośrednio z definicji liczby π jako stosunku π=L/d.
Zadanie Średnica okręgu wynosi 20 cm. Oblicz długość tego okręgu, przyjmując π ≈ 3,14.
1Wzór dla średnicy: L = π·d.
2Podstawiamy d = 20 cm: L = 3,14 · 20 cm.
3Liczymy: 3,14 · 20 = 62,8.
4Wynik: L = 62,8 cm.
5Sprawdzenie przez wzór z promieniem: r = d/2 = 10 cm, L = 2·3,14·10 = 62,8 cm — OK.
Odpowiedź: Długość okręgu wynosi 62,8 cm.
Przykład 3 Długość okręgu w postaci dokładnej (z π)
L = 2·π·7 = 14π cm (postać dokładna)
Gdy zadanie nie podaje przybliżenia π, odpowiedź zostawiamy w postaci dokładnej — z π jako symbolem. We wzorze L=2πr wykonujemy tylko mnożenie liczbowe 2⋅r, a π zapisujemy obok wyniku. Na egzaminie E8 to standardowa forma odpowiedzi, gdy nie podano „przyjmij π≈3,14".
Zadanie Oblicz długość okręgu o promieniu 7 cm. Wynik podaj w postaci dokładnej.
1Wzór: L = 2·π·r.
2Podstawiamy r = 7 cm: L = 2·π·7 cm.
3Mnożymy tylko liczby: 2 · 7 = 14. Liczba π zostaje przy wyniku jako symbol.
4Wynik: L = 14π cm.
5Uwaga: nie zaokrąglamy — to jest dokładna długość okręgu.
Odpowiedź: Długość okręgu wynosi 14π cm.
Przykład 4 Długość okręgu w zadaniu z treścią: obrót koła roweru
W zadaniach z treścią (koło rowerowe, brzeg talerza, ścieżka wokół klombu) zaczynamy od ustalenia: co odpowiada długości okręgu, a co promieniowi lub średnicy. „Obwód koła", „obrót koła rowerowego", „opasanie drzewa sznurkiem" — to wszystko długość okręgu. Następnie stosujemy wzór L=2πr albo L=πd i odpowiadamy w jednostkach z treści zadania.
Zadanie Koło roweru ma średnicę 60 cm. Jaką drogę przejedzie rower podczas jednego pełnego obrotu koła? Przyjmij π ≈ 3,14.
1Co liczymy: jeden pełny obrót koła = długość okręgu (obwód koła rowerowego).
2Mamy średnicę d = 60 cm, więc wygodny wzór: L = π·d.
3Podstawiamy: L = 3,14 · 60 cm.
4Liczymy: 3,14 · 60 = 188,4.
5Wynik: L = 188,4 cm = 1,884 m. Sprawdzenie: 3 · 60 = 180 < 188,4 < 4 · 60 = 240 — OK.
Odpowiedź: Rower przejedzie 188,4 cm, czyli 1,884 m.
Najczęstsze błędy
Pomylenie promienia ze średnicą. Z promienia liczymy L=2πr, ze średnicy L=πd — nigdy 2πd.
Pomylenie długości okręgu z polem koła. Długość okręgu wychodzi w cm, pole koła w cm do potęgi 2.
Zaokrąglanie π, gdy zadanie każe podać wynik dokładny — wtedy zostawiamy np. 14π cm.
Sprawdź się na zadaniach
Rozwiąż samodzielnie, a potem sprawdź odpowiedź i rozwiązanie krok po kroku.
Zadanie 1
Promień okręgu wynosi 8 cm. Jaka jest długość tego okręgu? Przyjmij π ≈ 3,14.
Rozwiązanie krok po kroku
1 Najpierw pomnóż liczby: ile wynosi 2⋅r dla r=8 cm? → 16
2 Teraz pomnóż wynik przez π: ile wynosi 16⋅3,14? → 50,24
Zadanie 2
Średnica okręgu jest równa 12 cm. Jaka jest długość tego okręgu? Przyjmij π ≈ 3,14.
Rozwiązanie krok po kroku
1 Podstaw d=12 cm i π≈3,14: ile wynosi 3,14⋅12? → 37,68
Zadanie 3
Promień okręgu jest równy 9 cm. Jaka jest długość tego okręgu? Wynik podaj w postaci dokładnej.
Rozwiązanie krok po kroku
1 W postaci dokładnej mnożymy tylko liczby, a π zostaje symbolem. Ile wynosi liczba stojąca przy π, czyli 2⋅9? → 18
Zadanie 4
Wokół okrągłego klombu o promieniu 4 m ułożono płytki tworzące ścieżkę. Jaką długość ma brzeg klombu od strony ścieżki? Przyjmij π ≈ 3,14.
Rozwiązanie krok po kroku
1 Oblicz 2×r dla r=4 m. → 8
2 Oblicz 8×π, gdzie π≈3,14. → 25,12
Zadanie w formacie egzaminuzadanie autorskie w formacie CKE
Wokół okrągłego klombu o promieniu 5 m ułożono obrzeże z kostki, dokładnie wzdłuż brzegu klombu.
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Długość obrzeża, przy π≈3,14, jest równa
Wskazówka: Obrzeże ma długość okręgu: 2πr.
Rozwiązanie krok po kroku
1 Obrzeże biegnie po okręgu o promieniu 5 m, więc liczymy długość okręgu. l=2πr
2 Podstawiamy promień i przybliżenie π. l≈2⋅3,14⋅5=31,4m
Filmy, które pomogą
Krótkie wytłumaczenia z różnych kanałów.
Liczba pi i obwód kołaPi-stacja
Obwód koła — długość okręguMATMAG
Długość okręgu i liczba Pi — egzamin ósmoklasistyMatematyka — klasa 8 SP
Najczęstsze pytania
Jaki jest wzór na długość okręgu?
L=2πr, gdzie r to promień. Gdy znamy średnicę d, wygodniej L=πd — to ten sam wzór, bo d=2r.
Co to jest długość okręgu?
To obwód koła: długość linii, którą dostalibyśmy, gdyby okrąg rozprostować w odcinek.
Czym różni się długość okręgu od pola koła?
Długość okręgu to długość brzegu, wychodzi w cm (L=2πr). Pole koła to powierzchnia wnętrza, wychodzi w cm do potęgi 2 (P=πr2).
Kiedy zostawić π w wyniku?
Gdy zadanie nie podaje przybliżenia — wtedy wynik to np. L=12π cm. Gdy każe przyjąć π≈3,14, liczymy: 12⋅3,14=37,68 cm.
Diagnoza jest bezpłatna, a na start wystarczą imię i klasa — bez adresu e-mail. To test w Compass —
platformie diagnostyczno-adaptacyjnej z AI (35 pytań, zwykle 15–30 minut), który pokaże, które
tematy egzaminu ósmoklasisty już umiesz, a które trzeba powtórzyć. E-mail podajesz po teście, jeśli chcesz zapisać wynik
i dostać lekcje i zadania dobrane do niego.