Szacowanie pierwiastków — między jakimi liczbami całkowitymi leży pierwiastek
Żeby oszacować a, szukamy dwóch kolejnych liczb całkowitych, których kwadraty otaczają a: jeśli n2<a<(n+1)2, to n<a<n+1. Na przykład 64<73<81, więc 8<73<9.
Szacowanie pierwiastka kwadratowego gdy n2<a<(n+1)2; n, n+1 — kolejne liczby całkowite
n<a<n+1
Szacowanie pierwiastka sześciennego gdy n3<a<(n+1)3
n<3a<n+1
Szacowanie pierwiastka to znalezienie dwóch sąsiednich liczb całkowitych, między którymi leży jego wartość.
Jak oszacować pierwiastek kwadratowy
Pierwiastek kwadratowy: jeśli n2<a<(n+1)2, to n<a<n+1.
Jak oszacować pierwiastek sześcienny
Pierwiastek sześcienny: jeśli n3<a<(n+1)3, to n<3a<n+1.
Szacowanie jest jedną z najczęstszych umiejętności sprawdzanych na egzaminie ósmoklasisty — pojawia się samodzielnie i przy porównywaniu wyrażeń z pierwiastkami z liczbami wymiernymi.
Przykłady krok po kroku
Każdy przykład to inny typ zadania z tego tematu: najpierw sposób, potem zadanie rozwiązane krok po kroku.
Przykład 1 Szacowanie pierwiastka kwadratowego
Żeby oszacować √a, szukasz dwóch kolejnych liczb całkowitych n i n+1, których kwadraty otaczają a: n do potęgi 2 < a < (n+1) do potęgi 2. Wtedy n < √a < n+1. Warto znać kwadraty: 1 do potęgi 2=1, 2 do potęgi 2=4, 3 do potęgi 2=9, 4 do potęgi 2=16, 5 do potęgi 2=25, 6 do potęgi 2=36, 7 do potęgi 2=49, 8 do potęgi 2=64, 9 do potęgi 2=81, 10 do potęgi 2=100, 11 do potęgi 2=121, 12 do potęgi 2=144, 13 do potęgi 2=169, 14 do potęgi 2=196, 15 do potęgi 2=225.
Zadanie Między jakimi dwiema kolejnymi liczbami całkowitymi leży 73?
1Szukamy n i n+1 takich, że n do potęgi 2 < 73 < (n+1) do potęgi 2.
28 do potęgi 2 = 64 i 9 do potęgi 2 = 81.
3Ponieważ 64 < 73 < 81, mamy 8 < 73 < 9.
Odpowiedź: 8 < 73 < 9
Przykład 2 Szacowanie pierwiastka sześciennego
Żeby oszacować do potęgi 3√a, szukasz dwóch kolejnych liczb całkowitych n i n+1, których sześciany otaczają a: n do potęgi 3 < a < (n+1) do potęgi 3. Wtedy n < do potęgi 3√a < n+1. Warto znać sześciany: 1 do potęgi 3=1, 2 do potęgi 3=8, 3 do potęgi 3=27, 4 do potęgi 3=64, 5 do potęgi 3=125, 6 do potęgi 3=216.
Zadanie Między jakimi dwiema kolejnymi liczbami całkowitymi leży 380?
1Szukamy n i n+1 takich, że n do potęgi 3 < 80 < (n+1) do potęgi 3.
24 do potęgi 3 = 64 i 5 do potęgi 3 = 125.
3Ponieważ 64 < 80 < 125, mamy 4 < 380 < 5.
Odpowiedź: 4 < 380 < 5
Przykład 3 Porównywanie sumy pierwiastków z liczbą
Gdy porównujesz wyrażenie z pierwiastkami z liczbą wymierną, szacuj każdy pierwiastek osobno, a potem łącz wyniki. Żeby pokazać, że suma pierwiastków jest mniejsza niż N, wystarczy znaleźć górne granice każdego pierwiastka, których suma nie przekracza N. Żeby pokazać, że suma jest większa niż N, szukasz dolnych granic.
Zadanie Porównaj wyrażenie 7 + 3 z liczbą 5.
1Szacujemy 7: 2 do potęgi 2 = 4 < 7 < 9 = 3 do potęgi 2, więc 7 < 3.
2Szacujemy 3: 1 do potęgi 2 = 1 < 3 < 4 = 2 do potęgi 2, więc 3 < 2.
3Dodajemy górne granice: 7 + 3 < 3 + 2 = 5.
4Wniosek: 7 + 3 < 5.
Odpowiedź: 7 + 3 < 5
Najczęstsze błędy
Szacowanie pierwiastka sześciennego za pomocą kwadratów. Dla 3a szukamy sześcianów: 27<30<64, więc 3<330<4.
Granice, które nie są kolejnymi liczbami całkowitymi, np. 7<73<10. Szukamy dwóch kolejnych liczb n i n+1.
Mieszanie granic przy porównaniu sumy z liczbą. Żeby pokazać, że suma pierwiastków jest mniejsza niż liczba, bierzemy górne granice obu pierwiastków; żeby pokazać, że jest większa — dolne.
Sprawdź się na zadaniach
Rozwiąż samodzielnie, a potem sprawdź odpowiedź i rozwiązanie krok po kroku.
Zadanie 1
Między jakimi dwiema kolejnymi liczbami całkowitymi leży 50?
Rozwiązanie krok po kroku
1 Która liczba całkowita, podniesiona do kwadratu, daje 49? → 7
2 Która liczba całkowita, podniesiona do kwadratu, daje 64? → 8
Zadanie 2
Między jakimi dwiema kolejnymi liczbami całkowitymi leży 320?
Rozwiązanie krok po kroku
1 Oblicz 23 (2 do potęgi trzeciej). → 8
2 Oblicz 33 (3 do potęgi trzeciej). → 27
Zadanie 3
Które stwierdzenie jest prawdziwe?
Rozwiązanie krok po kroku
1 Dokładniej: 7 ≈ 2,6. Teraz 3: wiadomo, że 1,7 do potęgi 2 = 2,89, a 1,8 do potęgi 2 = 3,24. Podaj przybliżenie 3 z dokładnością do jednego miejsca po przecinku. → 1,7
Diagnoza jest bezpłatna, a na start wystarczą imię i klasa — bez adresu e-mail. To test w Compass —
platformie diagnostyczno-adaptacyjnej z AI (35 pytań, zwykle 15–30 minut), który pokaże, które
tematy egzaminu ósmoklasisty już umiesz, a które trzeba powtórzyć. E-mail podajesz po teście, jeśli chcesz zapisać wynik
i dostać lekcje i zadania dobrane do niego.