Długość odcinka we współrzędnych — wzór i przykłady
Długość odcinka AB liczymy z twierdzenia Pitagorasa: ∣AB∣=(xB−xA)2+(yB−yA)2. Gdy odcinek jest równoległy do osi, wystarczy różnica zmieniających się współrzędnych, np. ∣xB−xA∣.
Długość odcinka AB A=(xA,yA), B=(xB,yB) — końce odcinka
∣AB∣=(xB−xA)2+(yB−yA)2
Odcinek równoległy do osi x gdy yA=yB; dla odcinka równoległego do osi y: ∣AB∣=∣yB−yA∣
∣AB∣=∣xB−xA∣
Długość odcinka, którego końce są punktami kratowymi, obliczamy ze współrzędnych jego końców.
Długość odcinka równoległego do osi
Jeśli odcinek AB leży równolegle do osi, jego długość to różnica tych współrzędnych, które się zmieniają (drugie są równe):
∣AB∣=∣xB−xA∣ (gdy yA=yB) lub ∣AB∣=∣yB−yA∣ (gdy xA=xB).
Odcinek ukośny — trójkąt prostokątny
Jeśli odcinek leży ukośnie, dorysowujemy do niego trójkąt prostokątny o bokach równoległych do osi. Wtedy:
jedna przyprostokątna ma długość ∣xB−xA∣,
druga przyprostokątna ma długość ∣yB−yA∣,
a sam odcinek AB jest przeciwprostokątną tego trójkąta.
Wzór na długość odcinka
Z twierdzenia Pitagorasa:
∣AB∣=(xB−xA)2+(yB−yA)2
Wynik całkowity czy z pierwiastkiem
W zadaniach często wychodzą trójki pitagorejskie (np. 3,4,5 lub 6,8,10) i wynik jest liczbą całkowitą. Czasem trzeba zostawić pierwiastek niewymierny (np. 13, 25).
Przykłady krok po kroku
Każdy przykład to inny typ zadania z tego tematu: najpierw sposób, potem zadanie rozwiązane krok po kroku.
Przykład 1 Długość odcinka równoległego do osi
Gdy odcinek AB leży równolegle do osi x (czyli yA=yB), jego długość to ∣AB∣=∣xB−xA∣. Gdy leży równolegle do osi y (xA=xB), długość to ∣AB∣=∣yB−yA∣. Sprawdzamy więc, która współrzędna się powtarza, a różnicę drugiej bierzemy co do wartości bezwzględnej.
Zadanie Końce odcinka mają współrzędne A = (−3, 2) i B = (5, 2). Oblicz długość odcinka AB.
1Sprawdzam współrzędne: y_A = y_B = 2, więc odcinek leży równolegle do osi x.
Przykład 2 Długość odcinka ukośnego — wynik całkowity
Dla odcinka ukośnego dorysowujemy trójkąt prostokątny o przyprostokątnych równoległych do osi: a=∣xB−xA∣, b=∣yB−yA∣. Z twierdzenia Pitagorasa: ∣AB∣=a2+b2. Gdy a i b tworzą trójkę pitagorejską (np. 3,4,5; 6,8,10; 5,12,13), długość odcinka jest liczbą całkowitą.
Zadanie Końce odcinka mają współrzędne A = (1, 1) i B = (4, 5). Oblicz długość odcinka AB.
1Liczę długości przyprostokątnych: a = |x_B − x_A| = |4 − 1| = 3, b = |y_B − y_A| = |5 − 1| = 4.
2Stosuję twierdzenie Pitagorasa: |AB| do potęgi 2 = a do potęgi 2 + b do potęgi 2 = 3 do potęgi 2 + 4 do potęgi 2 = 9 + 16 = 25.
3Pierwiastkuję: |AB| = 25 = 5.
Odpowiedź: |AB| = 5
Przykład 3 Długość odcinka ukośnego — wynik z pierwiastkiem
Ta sama procedura, co poprzednio: ∣AB∣=(xB−xA)2+(yB−yA)2. Gdy a2+b2 nie jest kwadratem liczby całkowitej, wynik zostawiamy z pierwiastkiem. Jeśli pod pierwiastkiem siedzi czynnik kwadratowy (np. 20=4⋅5), wyciągamy go: 20=25.
Zadanie Końce odcinka mają współrzędne A = (−1, 2) i B = (3, 4). Oblicz długość odcinka AB.
1Liczę długości przyprostokątnych: a = |3 − (−1)| = 4, b = |4 − 2| = 2.
2Twierdzenie Pitagorasa: |AB| do potęgi 2 = 4 do potęgi 2 + 2 do potęgi 2 = 16 + 4 = 20.
3Pierwiastkuję i upraszczam: |AB| = 20 = 4⋅5 = 25.
Odpowiedź: ∣AB∣=25
Najczęstsze błędy
Zgubiony minus przy odejmowaniu liczby ujemnej: ∣5−(−3)∣=8, nie 2.
Pierwiastek bez uproszczenia. Wyciągamy czynnik przed znak pierwiastka: 20=4⋅5=25.
Sprawdź się na zadaniach
Rozwiąż samodzielnie, a potem sprawdź odpowiedź i rozwiązanie krok po kroku.
Zadanie 1
Końce odcinka mają współrzędne A = (2, −3) i B = (2, 4). Jaką długość ma odcinek AB?
Rozwiązanie krok po kroku
1 Skoro x się nie zmienia (pozostaje 2), odcinek jest pionowy. Jaką zmianę ma współrzędna y: z −3 na 4? → 7
2 Długość odcinka pionowego równa się wartości bezwzględnej zmiany współrzędnej y. Jaka jest długość |AB|? → 7
Zadanie 2
Końce odcinka mają współrzędne A = (−1, 1) i B = (5, 9). Oblicz długość odcinka AB.
Rozwiązanie krok po kroku
1 Oblicz różnicę współrzędnych x: ile to xB−xA=5−(−1)? → 6
2 Oblicz różnicę współrzędnych y: ile to yB−yA=9−1? → 8
3 Zastosuj wzór na długość odcinka: ∣AB∣=(Δx)2+(Δy)2=62+82. Ile to 62+82? → 100
Zadanie 3
Końce odcinka mają współrzędne A = (1, 2) i B = (4, 4). Oblicz długość odcinka AB.
Rozwiązanie krok po kroku
1 Oblicz różnicę współrzędnych x punktów B i A. Ile to xB−xA? → 3
2 Oblicz różnicę współrzędnych y punktów B i A. Ile to yB−yA? → 2
3 Zastosuj wzór na długość odcinka: ∣AB∣=(xB−xA)2+(yB−yA)2. Oblicz wartość pod pierwiastkiem: 32+22=? → 13
Diagnoza jest bezpłatna, a na start wystarczą imię i klasa — bez adresu e-mail. To test w Compass —
platformie diagnostyczno-adaptacyjnej z AI (35 pytań, zwykle 15–30 minut), który pokaże, które
tematy egzaminu ósmoklasisty już umiesz, a które trzeba powtórzyć. E-mail podajesz po teście, jeśli chcesz zapisać wynik
i dostać lekcje i zadania dobrane do niego.