Przejdź do treści
Poznaj Compass

Długość odcinka we współrzędnych — wzór i przykłady

Długość odcinka ABAB liczymy z twierdzenia Pitagorasa: ∣AB∣=(xB−xA)2+(yB−yA)2|AB| = \sqrt{(x_B - x_A)^2 + (y_B - y_A)^2}. Gdy odcinek jest równoległy do osi, wystarczy różnica zmieniających się współrzędnych, np. ∣xB−xA∣|x_B - x_A|.

Oś liczbowa. Układ współrzędnych na płaszczyźnie · egzamin ósmoklasisty Klasa 7 → Zobacz na planecie →

Wzory w skrócie

Długość odcinka AB A=(xA,yA)A = (x_A, y_A), B=(xB,yB)B = (x_B, y_B) — końce odcinka
∣AB∣=(xB−xA)2+(yB−yA)2|AB| = \sqrt{(x_B - x_A)^2 + (y_B - y_A)^2}
Odcinek równoległy do osi x gdy yA=yBy_A = y_B; dla odcinka równoległego do osi y: ∣AB∣=∣yB−yA∣|AB| = |y_B - y_A|
∣AB∣=∣xB−xA∣|AB| = |x_B - x_A|
xy-112345678-11234560ABOdcinek AB jest przeciwprostokątną trójkąta prostokątnego o przyprostokątnych równoległych do osi.

Długość odcinka, którego końce są punktami kratowymi, obliczamy ze współrzędnych jego końców.

Długość odcinka równoległego do osi

Jeśli odcinek ABAB leży równolegle do osi, jego długość to różnica tych współrzędnych, które się zmieniają (drugie są równe):

∣AB∣=∣xB−xA∣|AB| = |x_B - x_A| (gdy yA=yBy_A = y_B) lub ∣AB∣=∣yB−yA∣|AB| = |y_B - y_A| (gdy xA=xBx_A = x_B).

Odcinek ukośny — trójkąt prostokątny

Jeśli odcinek leży ukośnie, dorysowujemy do niego trójkąt prostokątny o bokach równoległych do osi. Wtedy:

  • jedna przyprostokątna ma długość ∣xB−xA∣|x_B - x_A|,
  • druga przyprostokątna ma długość ∣yB−yA∣|y_B - y_A|,
  • a sam odcinek ABAB jest przeciwprostokątną tego trójkąta.

Wzór na długość odcinka

Z twierdzenia Pitagorasa:

∣AB∣=(xB−xA)2+(yB−yA)2|AB| = \sqrt{(x_B - x_A)^2 + (y_B - y_A)^2}

Wynik całkowity czy z pierwiastkiem

W zadaniach często wychodzą trójki pitagorejskie (np. 3, 4, 53,\ 4,\ 5 lub 6, 8, 106,\ 8,\ 10) i wynik jest liczbą całkowitą. Czasem trzeba zostawić pierwiastek niewymierny (np. 13\sqrt{13}, 252\sqrt{5}).

Przykłady krok po kroku

Każdy przykład to inny typ zadania z tego tematu: najpierw sposób, potem zadanie rozwiązane krok po kroku.

Przykład 1 Długość odcinka równoległego do osi

xy-4-3-2-1123456-112340AB

Gdy odcinek ABAB leży równolegle do osi xx (czyli yA=yBy_A = y_B), jego długość to ∣AB∣=∣xB−xA∣|AB| = |x_B - x_A|. Gdy leży równolegle do osi yy (xA=xBx_A = x_B), długość to ∣AB∣=∣yB−yA∣|AB| = |y_B - y_A|. Sprawdzamy więc, która współrzędna się powtarza, a różnicę drugiej bierzemy co do wartości bezwzględnej.

Zadanie Końce odcinka mają współrzędne A = (−3, 2) i B = (5, 2). Oblicz długość odcinka AB.

  1. Sprawdzam współrzędne: y_A = y_B = 2, więc odcinek leży równolegle do osi x.
  2. Liczę różnicę współrzędnych x: |x_B − x_A| = |5 − (−3)| = |8| = 8.
  3. Długość odcinka: |AB| = 8.

Odpowiedź: |AB| = 8

Przykład 2 Długość odcinka ukośnego — wynik całkowity

xy-1123456-11234560AB

Dla odcinka ukośnego dorysowujemy trójkąt prostokątny o przyprostokątnych równoległych do osi: a=∣xB−xA∣a = |x_B - x_A|, b=∣yB−yA∣b = |y_B - y_A|. Z twierdzenia Pitagorasa: ∣AB∣=a2+b2|AB| = \sqrt{a^2 + b^2}. Gdy aa i bb tworzą trójkę pitagorejską (np. 3,4,53,4,5; 6,8,106,8,10; 5,12,135,12,13), długość odcinka jest liczbą całkowitą.

Zadanie Końce odcinka mają współrzędne A = (1, 1) i B = (4, 5). Oblicz długość odcinka AB.

  1. Liczę długości przyprostokątnych: a = |x_B − x_A| = |4 − 1| = 3, b = |y_B − y_A| = |5 − 1| = 4.
  2. Stosuję twierdzenie Pitagorasa: |AB| do potęgi 2 = a do potęgi 2 + b do potęgi 2 = 3 do potęgi 2 + 4 do potęgi 2 = 9 + 16 = 25.
  3. Pierwiastkuję: |AB| = 25\sqrt{25} = 5.

Odpowiedź: |AB| = 5

Przykład 3 Długość odcinka ukośnego — wynik z pierwiastkiem

xy-2-11234-1123450AB

Ta sama procedura, co poprzednio: ∣AB∣=(xB−xA)2+(yB−yA)2|AB| = \sqrt{(x_B - x_A)^2 + (y_B - y_A)^2}. Gdy a2+b2a^2 + b^2 nie jest kwadratem liczby całkowitej, wynik zostawiamy z pierwiastkiem. Jeśli pod pierwiastkiem siedzi czynnik kwadratowy (np. 20=4⋅520 = 4 \cdot 5), wyciągamy go: 20=25\sqrt{20} = 2\sqrt{5}.

Zadanie Końce odcinka mają współrzędne A = (−1, 2) i B = (3, 4). Oblicz długość odcinka AB.

  1. Liczę długości przyprostokątnych: a = |3 − (−1)| = 4, b = |4 − 2| = 2.
  2. Twierdzenie Pitagorasa: |AB| do potęgi 2 = 4 do potęgi 2 + 2 do potęgi 2 = 16 + 4 = 20.
  3. Pierwiastkuję i upraszczam: |AB| = 20\sqrt{20} = 4⋅5\sqrt{4\cdot 5} = 252\sqrt{5}.

Odpowiedź: ∣AB∣=25|AB| = 2\sqrt{5}

Najczęstsze błędy

  • Zgubiony minus przy odejmowaniu liczby ujemnej: ∣5−(−3)∣=8|5 - (-3)| = 8, nie 2.
  • Pierwiastek bez uproszczenia. Wyciągamy czynnik przed znak pierwiastka: 20=4⋅5=25\sqrt{20} = \sqrt{4 \cdot 5} = 2\sqrt{5}.

Sprawdź się na zadaniach

Rozwiąż samodzielnie, a potem sprawdź odpowiedź i rozwiązanie krok po kroku.

Zadanie 1

Końce odcinka mają współrzędne A = (2, −3) i B = (2, 4). Jaką długość ma odcinek AB?

xy-11234-4-3-2-1123450AB
Zadanie 2

Końce odcinka mają współrzędne A = (−1, 1) i B = (5, 9). Oblicz długość odcinka AB.

Zadanie 3

Końce odcinka mają współrzędne A = (1, 2) i B = (4, 4). Oblicz długość odcinka AB.

Zadania z arkuszy CKE na ten temat

Wszystkie arkusze →

Prawdziwe zadania egzaminacyjne z tego tematu — z odpowiedzią i rozwiązaniem krok po kroku.

Sprawdź się na całym egzaminie ósmoklasisty Darmowy test online: po jednym zadaniu z arkuszy CKE z każdego działu, wynik i rozwiązania od razu, bez logowania.

Filmy, które pomogą

Krótkie wytłumaczenia z różnych kanałów.

Wyznaczanie długości odcinka w układzie współrzędnych Matematyka Po Prostu
Odcinki w układzie współrzędnych i Pitagoras — długość i środek odcinka Matematyka z plusem (GWO)
Odcinki w układzie współrzędnych — E8 matwujek
Odległość między punktami, długość odcinka MatFiz24.PL

Najczęstsze pytania

Jaki jest wzór na długość odcinka w układzie współrzędnych?

∣AB∣=(xB−xA)2+(yB−yA)2|AB| = \sqrt{(x_B - x_A)^2 + (y_B - y_A)^2}. To twierdzenie Pitagorasa dla trójkąta prostokątnego o przyprostokątnych ∣xB−xA∣|x_B - x_A| i ∣yB−yA∣|y_B - y_A|.

Jak obliczyć długość odcinka równoległego do osi?

Odejmujemy te współrzędne, które się zmieniają, i bierzemy wartość bezwzględną. Dla A=(−3,2)A = (-3, 2) i B=(5,2)B = (5, 2): ∣AB∣=∣5−(−3)∣=8|AB| = |5 - (-3)| = 8.

Jak obliczyć długość odcinka ukośnego?

Dorysowujemy trójkąt prostokątny o bokach równoległych do osi i stosujemy twierdzenie Pitagorasa. Dla A=(1,1)A = (1, 1) i B=(4,5)B = (4, 5): 32+42=25=5\sqrt{3^2 + 4^2} = \sqrt{25} = 5.

Co zrobić, gdy długość odcinka nie jest liczbą całkowitą?

Zostawiamy pierwiastek i upraszczamy go, jeśli się da. Dla A=(−1,2)A = (-1, 2) i B=(3,4)B = (3, 4): 42+22=20=25\sqrt{4^2 + 2^2} = \sqrt{20} = 2\sqrt{5}.

Aktualizacja:

Powiązane tematy

Wszystkie tematy →

Sprawdź, co już umiesz — zrób darmową diagnozę

Diagnoza jest bezpłatna, a na start wystarczą imię i klasa — bez adresu e-mail. To test w Compass — platformie diagnostyczno-adaptacyjnej z AI (35 pytań, zwykle 15–30 minut), który pokaże, które tematy egzaminu ósmoklasisty już umiesz, a które trzeba powtórzyć. E-mail podajesz po teście, jeśli chcesz zapisać wynik i dostać lekcje i zadania dobrane do niego.

Zrób darmową diagnozę