Przejdź do treści
Poznaj Compass

Punkty kratowe na prostej — wektor kierunkowy i przykłady

Kolejne punkty kratowe na prostej ABAB dostajemy, dodając do BB albo odejmując od AA różnice współrzędnych Δx=xB−xA\Delta x = x_B - x_A i Δy=yB−yA\Delta y = y_B - y_A. Gdy te różnice mają wspólny dzielnik, punkty kratowe leżą też między AA i BB.

Oś liczbowa. Układ współrzędnych na płaszczyźnie · egzamin ósmoklasisty Klasa 7 → Zobacz na planecie →

Wzory w skrócie

Wektor kierunkowy prostej AB A=(xA,yA)A = (x_A, y_A), B=(xB,yB)B = (x_B, y_B) — dwa punkty kratowe prostej
Δx=xB−xA,Δy=yB−yA\Delta x = x_B - x_A,\qquad \Delta y = y_B - y_A
xy-2-112345678-2-11234560ABWektor AB = (4, 3). Dodając go do B (lub odejmując od A) dostajemy kolejne punkty kratowe na prostej.

Co to jest punkt kratowy

Punkt kratowy to punkt układu współrzędnych, którego obie współrzędne są liczbami całkowitymi. Mając dwa takie punkty AA i BB, można znaleźć inne punkty kratowe leżące na prostej ABAB.

Wektor kierunkowy prostej

Klucz to wektor kierunkowy prostej: różnice współrzędnych

Δx=xB−xA,Δy=yB−yA.\Delta x = x_B - x_A,\qquad \Delta y = y_B - y_A.

Idąc po prostej ABAB z punktu AA, każde przejście o (Δx, Δy)(\Delta x,\ \Delta y) prowadzi z powrotem do punktu BB. Idąc dalej w tę samą stronę o (Δx, Δy)(\Delta x,\ \Delta y), trafiamy w kolejny punkt kratowy. Idąc w przeciwną stronę o (−Δx, −Δy)(-\Delta x,\ -\Delta y), dostajemy punkt kratowy po drugiej stronie AA.

Punkty kratowe na prostej równoległej do osi

Gdy prosta ABAB jest równoległa do osi (xA=xBx_A = x_B lub yA=yBy_A = y_B), każdy punkt z powtarzającą się współrzędną i całkowitą drugą współrzędną jest punktem kratowym tej prostej.

Punkty kratowe między A i B

Gdy szukasz punktów kratowych pomiędzy AA i BB, sprawdź, czy wektor (Δx,Δy)(\Delta x, \Delta y) da się skrócić przez wspólny dzielnik (np. (6,4)=2⋅(3,2)(6, 4) = 2\cdot(3, 2)) — wtedy krok pośredni (3,2)(3, 2) wyznacza punkt kratowy w środku odcinka.

Przykłady krok po kroku

Każdy przykład to inny typ zadania z tego tematu: najpierw sposób, potem zadanie rozwiązane krok po kroku.

Przykład 1 Punkty kratowe na prostej równoległej do osi

xy-3-2-112345-1123450ABC

Gdy prosta ABAB jest równoległa do osi xx (yA=yBy_A = y_B), każdy punkt postaci (x, yA)(x,\ y_A) z całkowitym xx jest kratowy i leży na prostej ABAB. Analogicznie dla prostej równoległej do osi yy (xA=xBx_A = x_B) — kratowe są punkty (xA, y)(x_A,\ y) z całkowitym yy. Wystarczy więc ustalić, która współrzędna się powtarza, i wybrać dowolną liczbę całkowitą jako drugą.

Zadanie Dane są punkty A=(−2, 3)A = (-2,\ 3) i B=(4, 3)B = (4,\ 3). Podaj jeden punkt kratowy leżący na prostej ABAB, różny od AA i BB.

  1. Porównuję współrzędne: y_A = y_B = 3, więc prosta AB jest równoległa do osi x.
  2. Każdy punkt o y = 3 i całkowitym x leży na tej prostej.
  3. Wybieram dowolną liczbę całkowitą x ≠ -2, 4, np. x = 0.
  4. Otrzymuję punkt kratowy C = (0, 3).

Odpowiedź: Na przykład C=(0, 3)C = (0,\ 3).

Przykład 2 Punkt kratowy poza odcinkiem AB

xy-3-2-1123456789-112345670ABC

Dla ukośnej prostej ABAB liczymy wektor kierunkowy (Δx, Δy)=(xB−xA, yB−yA)(\Delta x,\ \Delta y) = (x_B - x_A,\ y_B - y_A). Punkty kratowe na zewnątrz odcinka ABAB otrzymujemy przez dodanie tego wektora do BB (idziemy dalej od AA) lub odjęcie go od AA (idziemy w przeciwną stronę). Dla każdego całkowitego kk punkt A+k⋅(Δx, Δy)A + k\cdot(\Delta x,\ \Delta y) jest kratowy i leży na prostej ABAB.

Zadanie Dane są punkty A=(1, 2)A = (1,\ 2) i B=(4, 4)B = (4,\ 4). Podaj jeden punkt kratowy na prostej ABAB, który leży poza odcinkiem ABAB.

  1. Liczę wektor kierunkowy: Δx = 4 − 1 = 3, Δy = 4 − 2 = 2.
  2. Dodaję wektor do B: C = (4 + 3, 4 + 2) = (7, 6).
  3. Sprawdzam: obie współrzędne C są całkowite, więc C jest punktem kratowym leżącym na prostej AB poza odcinkiem AB.

Odpowiedź: Na przykład C=(7, 6)C = (7,\ 6) (można też C=(−2, 0)C = (-2,\ 0)).

Przykład 3 Punkt kratowy między A i B — skracanie wektora

xy-2-11234561234560ABC

Czasem między AA i BB też leżą punkty kratowe. Dzieje się tak, gdy współrzędne wektora (Δx, Δy)(\Delta x,\ \Delta y) mają wspólny dzielnik d>1d > 1. Wtedy krok pośredni (Δxd, Δyd)\bigl(\tfrac{\Delta x}{d},\ \tfrac{\Delta y}{d}\bigr) jest też całkowity, a punkt A+(Δxd, Δyd)A + \bigl(\tfrac{\Delta x}{d},\ \tfrac{\Delta y}{d}\bigr) jest kratowy i leży na odcinku ABAB. Najczęściej w zadaniach d=2d = 2 — wystarczy znaleźć środek odcinka ABAB i sprawdzić, czy jego współrzędne są całkowite.

Zadanie Dane są punkty A=(−1, 1)A = (-1,\ 1) i B=(5, 5)B = (5,\ 5). Podaj punkt kratowy leżący na odcinku ABAB różny od AA i BB.

  1. Liczę wektor kierunkowy: Δx = 5 − (−1) = 6, Δy = 5 − 1 = 4.
  2. Sprawdzam wspólny dzielnik: 6 i 4 dzielą się przez 2.
  3. Skracam wektor: (Δx, Δy)/2 = (3, 2). Krok pośredni jest całkowity.
  4. Dodaję go do A: C = (−1 + 3, 1 + 2) = (2, 3) — punkt kratowy leżący na odcinku AB.

Odpowiedź: Na przykład C=(2, 3)C = (2,\ 3).

Najczęstsze błędy

  • Dodanie wektora do AA przy szukaniu nowego punktu: A+(Δx,Δy)A + (\Delta x, \Delta y) to po prostu BB. Nowy punkt kratowy dostajemy z B+(Δx,Δy)B + (\Delta x, \Delta y) albo z A−(Δx,Δy)A - (\Delta x, \Delta y).

Sprawdź się na zadaniach

Rozwiąż samodzielnie, a potem sprawdź odpowiedź i rozwiązanie krok po kroku.

Zadanie 1

Dane są punkty A = (-3, 2) i B = (5, 2). Który z poniższych punktów leży na prostej AB i jest punktem kratowym różnym od A i B?

Zadanie 2

Dane są punkty A = (1, 1) i B = (4, 3). Który punkt leży na prostej AB poza odcinkiem AB i jest kratowy?

xy-2-112345678-2-11234560AB
Zadanie 3

Dane są punkty A = (-2, -1) i B = (4, 5). Który punkt jest kratowy i leży na odcinku AB (różny od A i B)?

Filmy, które pomogą

Krótkie wytłumaczenia z różnych kanałów.

Szukanie punktów współliniowych w układzie współrzędnych Pi-stacja
Znajdź dwa punkty kratowe należące do wykresu prościej się nie da

Najczęstsze pytania

Co to jest punkt kratowy?

Punkt układu współrzędnych, którego obie współrzędne są liczbami całkowitymi, np. (2,3)(2, 3) albo (−2,0)(-2, 0). Leży na przecięciu linii siatki.

Jak znaleźć punkt kratowy na prostej AB?

Liczymy Δx=xB−xA\Delta x = x_B - x_A i Δy=yB−yA\Delta y = y_B - y_A, a potem dodajemy te różnice do współrzędnych BB. Dla A=(1,2)A = (1, 2) i B=(4,4)B = (4, 4) wektor to (3,2)(3, 2), więc punkt (7,6)(7, 6) leży na prostej ABAB.

Jak znaleźć punkt kratowy między dwoma punktami?

Sprawdzamy, czy Δx\Delta x i Δy\Delta y mają wspólny dzielnik. Dla A=(−1,1)A = (-1, 1) i B=(5,5)B = (5, 5) wektor (6,4)=2⋅(3,2)(6, 4) = 2 \cdot (3, 2), więc punkt (−1+3,1+2)=(2,3)(-1 + 3, 1 + 2) = (2, 3) leży na odcinku ABAB.

Jakie punkty kratowe leżą na prostej równoległej do osi?

Gdy yA=yBy_A = y_B — każdy punkt (x,yA)(x, y_A) z całkowitym xx; gdy xA=xBx_A = x_B — każdy punkt (xA,y)(x_A, y) z całkowitym yy. Np. na prostej przez (−2,3)(-2, 3) i (4,3)(4, 3) leży (0,3)(0, 3).

Aktualizacja:

Powiązane tematy

Wszystkie tematy →

Sprawdź, co już umiesz — zrób darmową diagnozę

Diagnoza jest bezpłatna, a na start wystarczą imię i klasa — bez adresu e-mail. To test w Compass — platformie diagnostyczno-adaptacyjnej z AI (35 pytań, zwykle 15–30 minut), który pokaże, które tematy egzaminu ósmoklasisty już umiesz, a które trzeba powtórzyć. E-mail podajesz po teście, jeśli chcesz zapisać wynik i dostać lekcje i zadania dobrane do niego.

Zrób darmową diagnozę