Rysowanie punktów kratowych — jak zaznaczyć punkt w układzie współrzędnych
Żeby zaznaczyć punkt (x,y), znajdujemy x na osi poziomej (dodatnie w prawo, ujemne w lewo), a stamtąd przesuwamy się pionowo o y (dodatnie w górę, ujemne w dół). Np. P=(3,2): liczba 3 na osi x i 2 kratki w górę.
Wiesz już, jak odczytać współrzędne punktu zaznaczonego na rysunku. Teraz odwrotna operacja: mając daną parę liczb (x,y), zaznaczyć punkt w układzie współrzędnych.
Jak zaznaczyć punkt w układzie współrzędnych
Procedura jest zawsze taka sama i ma dwa kroki:
Znajdź współrzędną x na osi poziomej (osi x). Jeśli x>0 — idź w prawo od zera; jeśli x<0 — w lewo; jeśli x=0 — zostań na osi y.
Z tego miejsca przesuń się pionowo o y. Jeśli y>0 — w górę; jeśli y<0 — w dół; jeśli y=0 — zostań na osi x. Postaw kropkę.
Na rysunku poniżej zaznaczono punkt P=(3,2): na osi x znajdujemy liczbę 3, a stamtąd idziemy o 2 kratki w górę.
Co to jest punkt kratowy
Punkt kratowy to punkt, którego obie współrzędne są liczbami całkowitymi — leży dokładnie na przecięciu linii siatki.
Przykłady krok po kroku
Każdy przykład to inny typ zadania z tego tematu: najpierw sposób, potem zadanie rozwiązane krok po kroku.
Przykład 1 Punkt o dodatnich współrzędnych (I ćwiartka)
Mając parę (x,y), w której obie liczby są dodatnie, znajdujemy na osi x liczbę x (na prawo od zera) i przesuwamy się stamtąd o y kratek w górę. W tym miejscu stawiamy kropkę. Osie dzielą płaszczyznę na cztery ćwiartki, numerowane I, II, III, IV — zaczynając od prawej górnej i idąc przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. Punkt o obu współrzędnych dodatnich (na prawo i w górę) leży zawsze w I ćwiartce.
Zadanie Zaznacz w układzie współrzędnych punkt A=(4,3).
1Patrzę na pierwszą liczbę w nawiasie — to współrzędna x. x = 4, więc na osi poziomej znajduję liczbę 4 (na prawo od zera).
2Patrzę na drugą liczbę — to współrzędna y. y = 3, więc z miejsca nad liczbą 4 przesuwam się o 3 kratki w górę.
3W tym miejscu stawiam kropkę i podpisuję ją literą A. Punkt A = (4, 3) jest zaznaczony.
Odpowiedź: Punkt A leży 4 kratki na prawo od osi y i 3 kratki nad osią x.
Przykład 2 Punkt z ujemną współrzędną
Gdy współrzędna x jest ujemna — idziemy w lewo od zera. Gdy współrzędna y jest ujemna — przesuwamy się w dół. Reszta procedury jest taka sama jak dla liczb dodatnich. Znaki współrzędnych mówią, w której ćwiartce leży punkt: x<0 i y>0 (lewo, góra) to II ćwiartka; x<0 i y<0 (lewo, dół) to III ćwiartka; x>0 i y<0 (prawo, dół) to IV ćwiartka.
Zadanie Zaznacz w układzie współrzędnych punkt B=(−3,−2).
1Współrzędna x wynosi −3 (jest ujemna), więc na osi poziomej idę 3 kratki w LEWO od zera.
2Współrzędna y wynosi −2 (też ujemna), więc z miejsca pod liczbą −3 schodzę o 2 kratki W DÓŁ.
3Stawiam kropkę i podpisuję ją literą B. Punkt B = (−3, −2) leży w trzeciej ćwiartce (na lewo i pod osią x).
Odpowiedź: Punkt B leży 3 kratki na lewo od osi y i 2 kratki pod osią x.
Przykład 3 Punkt leżący na osi (jedna współrzędna równa 0)
Jeśli y=0, to punkt leży na osi x — na liczbie x. Jeśli x=0, to punkt leży na osi y — na liczbie y. Punkt (0,0) to początek układu współrzędnych.
Zadanie Zaznacz w układzie współrzędnych punkt C=(0,3).
1Współrzędna x wynosi 0 — nie ruszam się w bok, zostaję na osi y.
2Współrzędna y wynosi 3 — z punktu (0, 0) przesuwam się o 3 kratki w górę po osi y.
3Stawiam kropkę na osi y na wysokości 3. Tak zaznaczony jest punkt C = (0, 3).
Odpowiedź: Punkt C leży na osi y, na wysokości 3.
Najczęstsze błędy
Zamiana kolejności. Pierwsza liczba w nawiasie to zawsze x (ruch w poziomie), druga to y (ruch w pionie).
Ruch w złą stronę przy liczbie ujemnej. Ujemne x to krok w lewo od zera, ujemne y — w dół: B=(−3,−2) leży 3 kratki w lewo i 2 kratki w dół.
Punkt z zerem postawiony poza osią. Gdy x=0, punkt leży na osi y, np. C=(0,3); gdy y=0 — na osi x.
Sprawdź się na zadaniach
Rozwiąż samodzielnie, a potem sprawdź odpowiedź i rozwiązanie krok po kroku.
Zadanie 1
Który z zaznaczonych punktów ma współrzędne (2,4)?
Rozwiązanie krok po kroku
1 Jaka jest pierwsza współrzędna (x) punktu, który szukamy? → 2
2 Jaka jest druga współrzędna (y) punktu, który szukamy? → 4
Zadanie 2
Który z zaznaczonych punktów ma współrzędne (−4,2)?
Rozwiązanie krok po kroku
1 Jaka jest pierwsza współrzędna (współrzędna x) punktu, który szukamy? → -4
2 Jaka jest druga współrzędna (współrzędna y) punktu, który szukamy? → 2
Zadanie 3
Który z zaznaczonych punktów ma współrzędne (−4,0)?
Rozwiązanie krok po kroku
1 Jaka jest pierwsza współrzędna punktu (-4, 0)? To liczba przed przecinkiem. → -4
2 Jaka jest druga współrzędna punktu (-4, 0)? To liczba po przecinku. → 0
Filmy, które pomogą
Krótkie wytłumaczenia z różnych kanałów.
Odczytywanie i zaznaczanie punktów w układzie współrzędnychPi-stacja
Zaznaczanie punktów w układzie współrzędnychMatematyka Po Prostu
Układ współrzędnych — zadania praktyczneMatematyka klasa 7
Najczęstsze pytania
Jak zaznaczyć punkt w układzie współrzędnych?
Na osi x znajdujemy pierwszą liczbę z nawiasu, a stamtąd przesuwamy się pionowo o drugą: w górę, gdy jest dodatnia, w dół, gdy ujemna. W tym miejscu stawiamy kropkę.
Jak zaznaczyć punkt z ujemną współrzędną?
Ujemne x oznacza ruch w lewo od zera, ujemne y — w dół. Punkt (−3,−2): 3 kratki w lewo i 2 kratki w dół.
Jakie są ćwiartki układu współrzędnych?
Osie dzielą płaszczyznę na cztery ćwiartki numerowane od prawej górnej, przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. I: x>0, y>0; II: x<0, y>0; III: x<0, y<0; IV: x>0, y<0.
Gdzie leży punkt, którego jedna współrzędna jest równa 0?
Na osi: gdy y=0 — na osi x, gdy x=0 — na osi y. Punkt (0,0) to początek układu współrzędnych.
Diagnoza jest bezpłatna, a na start wystarczą imię i klasa — bez adresu e-mail. To test w Compass —
platformie diagnostyczno-adaptacyjnej z AI (35 pytań, zwykle 15–30 minut), który pokaże, które
tematy egzaminu ósmoklasisty już umiesz, a które trzeba powtórzyć. E-mail podajesz po teście, jeśli chcesz zapisać wynik
i dostać lekcje i zadania dobrane do niego.