Pierwiastek kwadratowy gdy b2=a, przy czym a≥0 i b≥0
a=b
Pierwiastek sześcienny gdy b3=a
3a=b
Co to jest pierwiastek kwadratowy i sześcienny
Pierwiastek kwadratowy z liczby a≥0 to taka liczba b≥0, że b2=a. Zapisujemy: a=b.
Pierwiastek sześcienny z liczby a to taka liczba b, że b3=a. Zapisujemy: 3a=b.
Pierwiastek dokładny obliczamy z liczby, która jest kwadratem lub sześcianem liczby wymiernej. Wynik jest wtedy zawsze liczbą wymierną.
Przykłady krok po kroku
Każdy przykład to inny typ zadania z tego tematu: najpierw sposób, potem zadanie rozwiązane krok po kroku.
Przykład 1 Pierwiastek kwadratowy z liczby naturalnej
Pierwiastek kwadratowy z liczby a (gdzie a ≥ 0) to liczba b ≥ 0 taka, że b do potęgi 2 = a. Pytasz: „Jaką liczbę nieujemną trzeba podnieść do kwadratu, żeby dostać a?" Warto znać kwadraty: 1 do potęgi 2=1, 2 do potęgi 2=4, 3 do potęgi 2=9, 4 do potęgi 2=16, 5 do potęgi 2=25, 6 do potęgi 2=36, 7 do potęgi 2=49, 8 do potęgi 2=64, 9 do potęgi 2=81, 10 do potęgi 2=100, 11 do potęgi 2=121, 12 do potęgi 2=144, 13 do potęgi 2=169, 14 do potęgi 2=196, 15 do potęgi 2=225.
Zadanie Oblicz 225.
1Pytamy: jaka liczba nieujemna, podniesiona do kwadratu, daje 225?
215 do potęgi 2 = 225, więc 225 = 15.
Odpowiedź: 225 = 15
Przykład 2 Pierwiastek kwadratowy z ułamka
Gdy pod znakiem pierwiastka jest ułamek zwykły, wyciągamy pierwiastek osobno z licznika i z mianownika: a/b = √a / √b (dla a, b > 0). Gdy pod pierwiastkiem jest ułamek dziesiętny, zamieniamy go na zwykły albo rozpoznajemy, jaką liczbę trzeba podnieść do kwadratu. Przykład: 0.09 = 1009 = 3/10 = 0,3.
Zadanie Oblicz 499.
1Wyciągamy pierwiastek osobno z licznika i mianownika: 499 = 9 / 49.
29 = 3, 49 = 7.
3Wynik: 3/7.
Odpowiedź: 499 = 3/7
Przykład 3 Pierwiastek sześcienny z liczby ujemnej
Pierwiastek sześcienny z liczby a to liczba b taka, że b do potęgi 3 = a. Zapisujemy: do potęgi 3√a = b. W odróżnieniu od pierwiastka kwadratowego, pierwiastek sześcienny można wyciągać z liczb ujemnych: 3−a = −( do potęgi 3√a). Warto znać sześciany: 1 do potęgi 3=1, 2 do potęgi 3=8, 3 do potęgi 3=27, 4 do potęgi 3=64, 5 do potęgi 3=125.
Zadanie Oblicz 3−125.
1Szukamy liczby b takiej, że b do potęgi 3 = −125.
2(−5) do potęgi 3 = −125.
3Wynik: 3−125 = −5.
Odpowiedź: 3−125 = −5
Najczęstsze błędy
Ujemny wynik pierwiastka kwadratowego. a to zawsze liczba b≥0, więc 25=5, a nie −5.
Pierwiastek kwadratowy z liczby ujemnej. Liczymy go tylko dla a≥0; z liczby ujemnej można wyciągnąć pierwiastek sześcienny: 3−8=−2.
Pierwiastek z ułamka wyciągnięty tylko z licznika. Pierwiastkujemy osobno licznik i mianownik: 254=52.
Sprawdź się na zadaniach
Rozwiąż samodzielnie, a potem sprawdź odpowiedź i rozwiązanie krok po kroku.
Zadanie 1
Oblicz 144.
Rozwiązanie krok po kroku
1 Zastanów się: jaką liczbę trzeba pomnożyć przez siebie, aby otrzymać 144? Spróbuj 12 × 12. → 144
2 Skoro 12 × 12 = 144, to ile wynosi 144? → 12
Zadanie 2
Oblicz 4916.
Rozwiązanie krok po kroku
1 Jakie są pierwiastkami z liczników i mianowników? Oblicz 16 = ? → 4
2 Teraz oblicz 49 = ? → 7
Zadanie 3
364 = ?
Rozwiązanie krok po kroku
1 Pierwiastek trzeciego stopnia 364 oznacza: jaka liczba podniesiona do potęgi 3 daje 64? Sprawdź: ile to 2 do potęgi 3? → 8
2 Teraz sprawdź 3 do potęgi 3. Ile to? → 27
3 Sprawdź 4 do potęgi 3. Ile to? → 64
Zadanie egzaminacyjnearkusz CKE · zadanie 6
Dane są cztery liczby:
a=(−2)2b=9+16c=21(3−5)2d=425
Które zdanie jest fałszywe? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Diagnoza jest bezpłatna, a na start wystarczą imię i klasa — bez adresu e-mail. To test w Compass —
platformie diagnostyczno-adaptacyjnej z AI (35 pytań, zwykle 15–30 minut), który pokaże, które
tematy egzaminu ósmoklasisty już umiesz, a które trzeba powtórzyć. E-mail podajesz po teście, jeśli chcesz zapisać wynik
i dostać lekcje i zadania dobrane do niego.