Przejdź do treści
Poznaj Compass

Pierwiastki z kwadratów i sześcianów — jak je obliczyć

Pierwiastek kwadratowy z liczby a≥0a \geq 0 to liczba b≥0b \geq 0, dla której b2=ab^2 = a, np. 49=7\sqrt{49} = 7. Pierwiastek sześcienny z aa to liczba bb, dla której b3=ab^3 = a, np. 273=3\sqrt[3]{27} = 3.

Pierwiastki · egzamin ósmoklasisty Klasa 7 → Zobacz na planecie → Co trzeba umieć wcześniej? →

Wzory w skrócie

Pierwiastek kwadratowy gdy b2=ab^2 = a, przy czym a≥0a \geq 0 i b≥0b \geq 0
a=b\sqrt{a} = b
Pierwiastek sześcienny gdy b3=ab^3 = a
a3=b\sqrt[3]{a} = b

Co to jest pierwiastek kwadratowy i sześcienny

Pierwiastek kwadratowy z liczby a≥0a \geq 0 to taka liczba b≥0b \geq 0, że b2=ab^2 = a. Zapisujemy: a=b\sqrt{a} = b. Pierwiastek sześcienny z liczby aa to taka liczba bb, że b3=ab^3 = a. Zapisujemy: a3=b\sqrt[3]{a} = b. Pierwiastek dokładny obliczamy z liczby, która jest kwadratem lub sześcianem liczby wymiernej. Wynik jest wtedy zawsze liczbą wymierną.

Przykłady krok po kroku

Każdy przykład to inny typ zadania z tego tematu: najpierw sposób, potem zadanie rozwiązane krok po kroku.

Przykład 1 Pierwiastek kwadratowy z liczby naturalnej

Pierwiastek kwadratowy z liczby a (gdzie a ≥ 0) to liczba b ≥ 0 taka, że b do potęgi 2 = a. Pytasz: „Jaką liczbę nieujemną trzeba podnieść do kwadratu, żeby dostać a?" Warto znać kwadraty: 1 do potęgi 2=1, 2 do potęgi 2=4, 3 do potęgi 2=9, 4 do potęgi 2=16, 5 do potęgi 2=25, 6 do potęgi 2=36, 7 do potęgi 2=49, 8 do potęgi 2=64, 9 do potęgi 2=81, 10 do potęgi 2=100, 11 do potęgi 2=121, 12 do potęgi 2=144, 13 do potęgi 2=169, 14 do potęgi 2=196, 15 do potęgi 2=225.

Zadanie Oblicz 225\sqrt{225}.

  1. Pytamy: jaka liczba nieujemna, podniesiona do kwadratu, daje 225?
  2. 15 do potęgi 2 = 225, więc 225\sqrt{225} = 15.

Odpowiedź: 225\sqrt{225} = 15

Przykład 2 Pierwiastek kwadratowy z ułamka

Gdy pod znakiem pierwiastka jest ułamek zwykły, wyciągamy pierwiastek osobno z licznika i z mianownika: a/b\sqrt{a/b} = √a / √b (dla a, b > 0). Gdy pod pierwiastkiem jest ułamek dziesiętny, zamieniamy go na zwykły albo rozpoznajemy, jaką liczbę trzeba podnieść do kwadratu. Przykład: 0.09\sqrt{0.09} = 9100\sqrt{\frac{9}{100}} = 3/10 = 0,3.

Zadanie Oblicz 949\sqrt{\frac{9}{49}}.

  1. Wyciągamy pierwiastek osobno z licznika i mianownika: 949\sqrt{\frac{9}{49}} = 9\sqrt{9} / 49\sqrt{49}.
  2. 9\sqrt{9} = 3, 49\sqrt{49} = 7.
  3. Wynik: 3/7.

Odpowiedź: 949\sqrt{\frac{9}{49}} = 3/7

Przykład 3 Pierwiastek sześcienny z liczby ujemnej

Pierwiastek sześcienny z liczby a to liczba b taka, że b do potęgi 3 = a. Zapisujemy: do potęgi 3√a = b. W odróżnieniu od pierwiastka kwadratowego, pierwiastek sześcienny można wyciągać z liczb ujemnych: −a3\sqrt[3]{−a} = −( do potęgi 3√a). Warto znać sześciany: 1 do potęgi 3=1, 2 do potęgi 3=8, 3 do potęgi 3=27, 4 do potęgi 3=64, 5 do potęgi 3=125.

Zadanie Oblicz −1253\sqrt[3]{−125}.

  1. Szukamy liczby b takiej, że b do potęgi 3 = −125.
  2. (−5) do potęgi 3 = −125.
  3. Wynik: −1253\sqrt[3]{−125} = −5.

Odpowiedź: −1253\sqrt[3]{−125} = −5

Najczęstsze błędy

  • Ujemny wynik pierwiastka kwadratowego. a\sqrt{a} to zawsze liczba b≥0b \geq 0, więc 25=5\sqrt{25} = 5, a nie −5-5.
  • Pierwiastek kwadratowy z liczby ujemnej. Liczymy go tylko dla a≥0a \geq 0; z liczby ujemnej można wyciągnąć pierwiastek sześcienny: −83=−2\sqrt[3]{-8} = -2.
  • Pierwiastek z ułamka wyciągnięty tylko z licznika. Pierwiastkujemy osobno licznik i mianownik: 425=25\sqrt{\frac{4}{25}} = \frac{2}{5}.

Sprawdź się na zadaniach

Rozwiąż samodzielnie, a potem sprawdź odpowiedź i rozwiązanie krok po kroku.

Zadanie 1

Oblicz 144\sqrt{144}.

Zadanie 2

Oblicz 1649\sqrt{\frac{16}{49}}.

Zadanie 3

643\sqrt[3]{64} = ?

Zadanie egzaminacyjne arkusz CKE · zadanie 6

Dane są cztery liczby:

a=(−2)2b=9+16c=12(3−5)2d=254a = (-2)^2 \qquad b = \sqrt{9 + 16} \qquad c = \frac{1}{2}(3 - 5)^2 \qquad d = \sqrt{\frac{25}{4}}

Które zdanie jest fałszywe? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Zadania z arkuszy CKE na ten temat

Wszystkie arkusze →

Prawdziwe zadania egzaminacyjne z tego tematu — z odpowiedzią i rozwiązaniem krok po kroku.

Sprawdź się na całym egzaminie ósmoklasisty Darmowy test online: po jednym zadaniu z arkuszy CKE z każdego działu, wynik i rozwiązania od razu, bez logowania.

Filmy, które pomogą

Krótkie wytłumaczenia z różnych kanałów.

Pierwiastek kwadratowy, sześcienny, n-tego stopnia #1 Pi-stacja
Obliczanie pierwiastka sześciennego Matemaks

Najczęstsze pytania

Co to jest pierwiastek kwadratowy?

Pierwiastek kwadratowy z liczby a≥0a \geq 0 to taka liczba b≥0b \geq 0, że b2=ab^2 = a. Na przykład 81=9\sqrt{81} = 9, bo 92=819^2 = 81.

Co to jest pierwiastek sześcienny?

To taka liczba bb, że b3=ab^3 = a; zapisujemy a3=b\sqrt[3]{a} = b. Na przykład 643=4\sqrt[3]{64} = 4, bo 43=644^3 = 64.

Jak obliczyć pierwiastek z ułamka?

Z ułamka zwykłego wyciągamy pierwiastek osobno z licznika i z mianownika: 1625=45\sqrt{\frac{16}{25}} = \frac{4}{5}. Ułamek dziesiętny zamieniamy na zwykły: 0,09=9100=0,3\sqrt{0{,}09} = \sqrt{\frac{9}{100}} = 0{,}3.

Czy można obliczyć pierwiastek z liczby ujemnej?

Pierwiastek kwadratowy liczymy tylko z liczb nieujemnych. Pierwiastek sześcienny — także z ujemnych, np. −273=−3\sqrt[3]{-27} = -3, bo (−3)3=−27(-3)^3 = -27.

Jakie kwadraty liczb warto znać?

Kwadraty liczb od 1 do 15, np. 112=12111^2 = 121, 122=14412^2 = 144, 132=16913^2 = 169, 142=19614^2 = 196, 152=22515^2 = 225 — z nich od razu odczytujemy pierwiastki.

Aktualizacja:

Powiązane tematy

Wszystkie tematy →

Sprawdź, co już umiesz — zrób darmową diagnozę

Diagnoza jest bezpłatna, a na start wystarczą imię i klasa — bez adresu e-mail. To test w Compass — platformie diagnostyczno-adaptacyjnej z AI (35 pytań, zwykle 15–30 minut), który pokaże, które tematy egzaminu ósmoklasisty już umiesz, a które trzeba powtórzyć. E-mail podajesz po teście, jeśli chcesz zapisać wynik i dostać lekcje i zadania dobrane do niego.

Zrób darmową diagnozę