Nierówności liniowe — wytłumaczenie, wzór i zadania
Nierówność liniową rozwiązuję jak równanie: pozbywam się ułamków i nawiasów, zbieram po jednej stronie, a liczby po drugiej — ale gdy mnożę lub dzielę obie strony przez liczbę ujemną, odwracam znak nierówności. Wynik zapisuję jako przedział.
- , czyli
- , czyli
- , czyli
- całkowite dodatnie spełniające : — razem
Nawias okrągły przy nierówności ostrej (, ), kwadratowy (w podręcznikach ), gdy koniec należy do zbioru; przy zawsze okrągły.
Na maturze: zadanie brzmi „Zbiorem wszystkich rozwiązań nierówności … jest przedział” i prawie zawsze zawiera ułamek albo nawias — najpierw pomnóż obie strony przez mianownik, potem opuść nawiasy. Cztery odpowiedzi różnią się tylko znakiem liczby i rodzajem nawiasu, więc pułapką jest zapomniane odwrócenie znaku przy dzieleniu przez liczbę ujemną — sprawdź wynik, podstawiając jedną liczbę (np. ) do nierówności wyjściowej. Drugi typ pytania: „największa/najmniejsza liczba całkowita spełniająca nierówność” — wtedy granica zwykle nie jest całkowita ( → odpowiedź ). Trzeci: wskazać rysunek osi liczbowej — puste kółko dla , , pełne dla , .
Przykład krok po kroku
Rozwiąż nierówność i zapisz zbiór rozwiązań jako przedział.
- 1 Przenoszę liczbę na prawą stronę (ze zmianą znaku), żeby po lewej został sam wyraz z : , czyli .
- 2 Współczynnik przy jest ujemny — dzieląc obie strony przez , muszę odwrócić znak nierówności: .
- 3 Liczę iloraz: .
- 4 Nierówność jest nieostra, więc należy do zbioru — nawias kwadratowy: . Kontrola: daje , prawda, i leży w tym przedziale.
Odpowiedź:
Filmy, które pomogą
Krótkie wytłumaczenia z różnych kanałów.
Sprawdź się na zadaniach
Próbka — pełny zestaw z informacją zwrotną jest w aplikacji.
Zbiorem wszystkich rozwiązań nierówności jest przedział
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Zbiorem wszystkich rozwiązań nierówności
jest przedział
Opanuj „Nierówności liniowe" do końca — w Compass
Rozumiesz temat. Na egzaminie liczy się powtarzalność — że rozwiążesz każdy wariant pewnie. W aplikacji Compass masz prowadzoną ścieżkę zadań, interaktywne rysunki i zadania w formacie CKE — tyle, ile trzeba, aż temat będzie naprawdę opanowany.
Sprawdź, czy naprawdę to umiesz
Jeden przykład to nie to samo co opanowany temat. Darmowy test diagnostyczny Compass w kilkanaście minut pokaże, czy ten i pozostałe tematy egzaminu są u Ciebie pewne — i od czego zacząć.
Zrób darmową diagnozęNajczęstsze pytania
Rozwiąż nierówność 5 - 4x ≥ -7 i zapisz zbiór rozwiązań jako przedział. +
Odpowiedź: x (-, 3]. Przenoszę liczbę 5 na prawą stronę (ze zmianą znaku), żeby po lewej został sam wyraz z x: -4x ≥ -7 - 5, czyli -4x ≥ -12. Współczynnik przy x jest ujemny — dzieląc obie strony przez -4, muszę odwrócić znak nierówności: x ≤ -12/-4. Liczę iloraz: x ≤ 3. Nierówność jest nieostra, więc 3 należy do zbioru — nawias kwadratowy: x (-, 3]. Kontrola: x = 0 daje 5 ≥ -7, prawda, i 0 leży w tym przedziale.
Inne tematy z matematyki
Wszystkie tematy →Szykujesz się do egzaminu? Zobacz cały kurs do matury podstawowej →