Compass
Stereometria · matura podstawowa 4 LO →

Objętości i pola powierzchni brył — wytłumaczenie, wzór i zadania

Ostrosłup n-kątny (na rysunku n = 6)

Objętość graniastosłupa i walca to pole podstawy razy wysokość: V=PpHV=P_p\cdot H; dla ostrosłupa i stożka bierzesz 13\tfrac{1}{3} tego, dla kuli V=43πr3V=\tfrac{4}{3}\pi r^3. Pole powierzchni całkowitej to suma pól wszystkich ścian: podstaw i ścian bocznych. Większość zadań to najpierw wyznaczenie brakującego wymiaru (z warunku, z trójkąta prostokątnego albo z tangensa kąta), a dopiero potem wzór.

  • graniastosłup prawidłowy sześciokątny, a=4a=\mathbf{4}, H=3H=\mathbf{3}: Pp=64234=243P_p=6\cdot\frac{4^2\sqrt{3}}{4}=24\sqrt{3}, V=2433=723V=24\sqrt{3}\cdot 3=\textcolor{#4f46e5}{\mathbf{72\sqrt{3}}}
  • ostrosłup, kwadrat o boku 6\mathbf{6}, krawędź boczna 9\mathbf{9} prostopadła do podstawy (to jest wysokość!): V=13369=108V=\tfrac{1}{3}\cdot 36\cdot 9=\textcolor{#4f46e5}{\mathbf{108}}
  • walec, r=2r=\mathbf{2}, V=20πV=\mathbf{20\pi}: π22H=20πH=5\pi\cdot 2^2\cdot H=20\pi\Rightarrow H=\textcolor{#4f46e5}{\mathbf{5}}
  • sześcian o objętości 64\mathbf{64}: a=4a=4, przekątna d=a3=43d=a\sqrt{3}=\textcolor{#4f46e5}{\mathbf{4\sqrt{3}}}

Na maturze: wzory na objętości i pola brył, pole trójkąta równobocznego a234\frac{a^2\sqrt{3}}{4} i przekątną sześcianu a3a\sqrt{3} masz w karcie wzorów — ucz się nie wzorów, tylko tego, KTÓREGO wymiaru brakuje i z jakiego trójkąta go wyciągnąć. Sześciokąt foremny o boku aa to sześć trójkątów równobocznych o boku aa. Pułapka: wysokość ostrosłupa i wysokość ściany bocznej to różne odcinki; w stożku promień, wysokość i tworząca zawsze tworzą trójkąt prostokątny (r2+H2=l2r^2+H^2=l^2).

Przykład krok po kroku

Ostrosłup prawidłowy ma 3030 krawędzi. Ile ścian ma ten ostrosłup?

  1. 1 Ostrosłup o podstawie nn-kątnej ma nn krawędzi w podstawie i nn krawędzi bocznych, więc K=2nK=2n. Z warunku 2n=302n=30, czyli n=15n=15.
  2. 2 Ściany to nn ścian bocznych (po jednej na każdy bok podstawy) plus jedna podstawa: S=n+1S=n+1.
  3. 3 S=15+1=16S=15+1=16.

Odpowiedź: 16 ścian

Filmy, które pomogą

Krótkie wytłumaczenia z różnych kanałów.

Objętość graniastosłupa MATMAG.pl
Wierzchołki i krawędzie graniastosłupa Matemaks
Ostrosłupy — zadania Pi-stacja Matematyka
Ściany, wierzchołki i krawędzie ostrosłupa Marek Duda

Sprawdź się na zadaniach

Próbka — pełny zestaw z informacją zwrotną jest w aplikacji.

Zadanie

Graniastosłup prawidłowy ma 20262026 wierzchołków. Liczba wszystkich krawędzi tego graniastosłupa jest równa:

Zadanie egzaminacyjne arkusz CKE · zadanie 29

W pewnym ostrosłupie prawidłowym stosunek liczby WW wszystkich wierzchołków do liczby KK wszystkich krawędzi jest równy WK=35\frac{W}{K} = \frac{3}{5}.

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Podstawą tego ostrosłupa jest

app.compass-matematyka.pl
Lekcja „Objętości i pola powierzchni brył" w aplikacji Compass

Opanuj „Objętości i pola powierzchni brył" do końca — w Compass

Rozumiesz temat. Na egzaminie liczy się powtarzalność — że rozwiążesz każdy wariant pewnie. W aplikacji Compass masz prowadzoną ścieżkę zadań, interaktywne rysunki i zadania w formacie CKE — tyle, ile trzeba, aż temat będzie naprawdę opanowany.

Sprawdź, czy naprawdę to umiesz

Jeden przykład to nie to samo co opanowany temat. Darmowy test diagnostyczny Compass w kilkanaście minut pokaże, czy ten i pozostałe tematy egzaminu są u Ciebie pewne — i od czego zacząć.

Zrób darmową diagnozę

Najczęstsze pytania

Ostrosłup prawidłowy ma 30 krawędzi. Ile ścian ma ten ostrosłup? +

Odpowiedź: 16 ścian. Ostrosłup o podstawie n-kątnej ma n krawędzi w podstawie i n krawędzi bocznych, więc K=2n. Z warunku 2n=30, czyli n=15. Ściany to n ścian bocznych (po jednej na każdy bok podstawy) plus jedna podstawa: S=n+1. S=15+1=16.

Inne tematy z matematyki

Wszystkie tematy →

Szykujesz się do egzaminu? Zobacz cały kurs do matury podstawowej →