Przejdź do treści
Poznaj Compass

Siatki graniastosłupów i ostrosłupów — jak je rozpoznać

Siatka bryły to jej ściany rozłożone na płaszczyźnie — ma tyle wielokątów, ile bryła ma ścian. Siatka graniastosłupa ma 2 jednakowe podstawy i prostokąty, a siatka ostrosłupa — 1 podstawę i trójkąty.

Bryły · egzamin ósmoklasisty Klasa 5 → Zobacz na planecie →

Siatka sześcianu — 6 jednakowych kwadratów

Co to jest siatka bryły

Siatka bryły to płaska figura, którą otrzymuję rozcinając powierzchnię bryły wzdłuż krawędzi i rozkładając wszystkie ściany obok siebie. Każda ściana bryły to jeden wielokąt siatki — siatka ma tyle elementów, ile bryła ma ścian.

Przykłady siatek: sześcian, graniastosłup, ostrosłup

  • sześcian → 66 jednakowych kwadratów
  • graniastosłup trójkątny → 22 trójkąty (podstawy) ++ 33 prostokąty (ściany boczne)
  • ostrosłup czworokątny → 11 kwadrat (podstawa) ++ 44 trójkąty (ściany boczne)

Jak rozpoznać bryłę po siatce

Z liczby i kształtu wielokątów w siatce poznaję bryłę. Graniastosłup ma 2\mathbf{2} jednakowe podstawy i ściany boczne w kształcie prostokątów. Ostrosłup ma 1\mathbf{1} podstawę i ściany boczne w kształcie trójkątów schodzących się w jednym wierzchołku.

Przykłady krok po kroku

Każdy przykład to inny typ zadania z tego tematu: najpierw sposób, potem zadanie rozwiązane krok po kroku.

Przykład 1 Liczba ścian bryły a liczba wielokątów siatki

5 wielokątów: 1 kwadrat (podstawa) + 4 trójkąty

Każda ściana bryły to jeden wielokąt siatki. Liczę elementy siatki — tyle samo ścian ma bryła. Sprawdzam też ich kształty: kwadraty, prostokąty czy trójkąty.

Zadanie Bryła ma 5 ścian: jeden kwadrat i 4 trójkąty. Z ilu wielokątów składa się jej siatka i w jakich kształtach?

  1. Każda ściana bryły = jeden wielokąt siatki.
  2. Bryła ma 5 ścian, więc siatka ma 5 wielokątów.
  3. Kształty ścian: 1 kwadrat i 4 trójkąty — takie same elementy są w siatce.
  4. Razem: 1 kwadrat + 4 trójkąty = 5 wielokątów.

Odpowiedź: Siatka ma 5 wielokątów: 1 kwadrat i 4 trójkąty.

Przykład 2 Siatka sześcianu i prostopadłościanu

Siatka sześcianu — 6 jednakowych kwadratów

Sześcian ma 6 jednakowych kwadratów. Prostopadłościan ma 6 prostokątów ułożonych w 3 pary — przeciwległe ściany są jednakowe. Po złożeniu sąsiednie ściany stykają się krawędziami.

Zadanie Siatka pewnej bryły składa się z 6 jednakowych kwadratów. Z jakiej bryły pochodzi?

  1. Liczę wielokąty: 6.
  2. Wszystkie są kwadratami i wszystkie są jednakowe.
  3. Bryła o 6 jednakowych kwadratowych ścianach to sześcian.
  4. Siatka pochodzi z sześcianu.

Odpowiedź: To siatka sześcianu.

Przykład 3 Siatka graniastosłupa — z jakiej bryły pochodzi

Siatka graniastosłupa trójkątnego: 2 trójkąty + 3 prostokąty

Graniastosłup prosty ma 2 jednakowe podstawy (wielokąty) i ściany boczne — prostokąty. Liczba prostokątów jest taka sama jak liczba boków podstawy. Razem siatka ma: 2 podstawy + tyle prostokątów, ile boków ma podstawa.

Zadanie Spójrz na siatkę. Z jakiej bryły powstanie po złożeniu?

  1. W siatce widzę 2 trójkąty i 3 prostokąty.
  2. 2 jednakowe trójkąty to podstawy bryły.
  3. 3 prostokąty to ściany boczne — tyle, ile boków ma trójkątna podstawa.
  4. 2 podstawy + ściany boczne prostokąty = graniastosłup. Podstawa trójkąt → graniastosłup trójkątny.

Odpowiedź: Z graniastosłupa trójkątnego.

Przykład 4 Siatka ostrosłupa — z jakiej bryły pochodzi

Siatka ostrosłupa czworokątnego: 1 kwadrat + 4 trójkąty

Ostrosłup ma 1 podstawę (wielokąt) i ściany boczne — trójkąty. Liczba trójkątów bocznych jest taka sama jak liczba boków podstawy. Razem siatka ma: 1 podstawę + tyle trójkątów, ile boków ma podstawa.

Zadanie Spójrz na siatkę. Z jakiej bryły powstanie po złożeniu?

  1. W siatce widzę 1 kwadrat i 4 trójkąty.
  2. Kwadrat to podstawa.
  3. 4 trójkąty to ściany boczne — tyle, ile boków ma kwadratowa podstawa.
  4. 1 podstawa + ściany boczne trójkąty = ostrosłup. Podstawa kwadrat → ostrosłup czworokątny.

Odpowiedź: Z ostrosłupa czworokątnego.

Najczęstsze błędy

  • Mylenie siatki graniastosłupa z siatką ostrosłupa. Graniastosłup ma 2 podstawy i prostokątne ściany boczne, ostrosłup — 1 podstawę i trójkątne ściany boczne.
  • Zła liczba ścian bocznych. Ścian bocznych jest tyle, ile boków ma podstawa — przy podstawie kwadratowej są 4, przy trójkątnej 3.

Sprawdź się na zadaniach

Rozwiąż samodzielnie, a potem sprawdź odpowiedź i rozwiązanie krok po kroku.

Zadanie 1

Bryła ma 6 ścian: same prostokąty. Ile wielokątów ma jej siatka?

Zadanie 2

Spójrz na siatkę. Z jakiej bryły powstanie po złożeniu?

Zadanie 3

Graniastosłup prosty ma podstawę pięciokątną. Z ilu wielokątów składa się jego siatka i jakie to wielokąty?

Zadanie 4

Ostrosłup ma podstawę sześciokątną. Z ilu wielokątów składa się jego siatka i jakie to wielokąty?

Zadanie egzaminacyjne arkusz CKE · zadanie 7

Wojtek narysował cztery figury (I–IV) składające się z kwadratów i trójkątów równobocznych (zobacz rysunek). Zamierza on dorysować do każdej figury jeden kwadrat albo jeden trójkąt, aby otrzymać z nich siatki graniastosłupa.

Rysunek do zadania CKE 7

Z której figury nie da się w sposób zaplanowany przez Wojtka otrzymać siatki graniastosłupa?

Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Zadania z arkuszy CKE na ten temat

Wszystkie arkusze →

Prawdziwe zadania egzaminacyjne z tego tematu — z odpowiedzią i rozwiązaniem krok po kroku.

Sprawdź się na całym egzaminie ósmoklasisty Darmowy test online: po jednym zadaniu z arkuszy CKE z każdego działu, wynik i rozwiązania od razu, bez logowania.

Filmy, które pomogą

Krótkie wytłumaczenia z różnych kanałów.

Siatka prostopadłościanu i sześcianu Pi-stacja
Siatki graniastosłupów prostych — teoria, klasa 5 Licz na siebie

Najczęstsze pytania

Co to jest siatka bryły?

Płaska figura, którą dostajemy, rozcinając powierzchnię bryły wzdłuż krawędzi i rozkładając wszystkie ściany obok siebie. Każda ściana bryły to jeden wielokąt siatki.

Jak wygląda siatka ostrosłupa?

Ma jedną podstawę i tyle trójkątów, ile boków ma podstawa. Siatka ostrosłupa o podstawie kwadratu to 1 kwadrat i 4 trójkąty.

Jak wygląda siatka graniastosłupa?

Ma 2 jednakowe podstawy i tyle prostokątów, ile boków ma podstawa. Siatka graniastosłupa trójkątnego to 2 trójkąty i 3 prostokąty.

Z ilu kwadratów składa się siatka sześcianu?

Z sześciu jednakowych kwadratów, bo sześcian ma 6 kwadratowych ścian.

Jak rozpoznać bryłę po siatce?

Liczymy wielokąty i patrzymy na ich kształt: 2 jednakowe podstawy i prostokąty to graniastosłup, 1 podstawa i trójkąty to ostrosłup. Kształt podstawy mówi, jaki to graniastosłup lub ostrosłup, np. trójkątny.

Aktualizacja:

Powiązane tematy

Wszystkie tematy →

Sprawdź, co już umiesz — zrób darmową diagnozę

Diagnoza jest bezpłatna, a na start wystarczą imię i klasa — bez adresu e-mail. To test w Compass — platformie diagnostyczno-adaptacyjnej z AI (35 pytań, zwykle 15–30 minut), który pokaże, które tematy egzaminu ósmoklasisty już umiesz, a które trzeba powtórzyć. E-mail podajesz po teście, jeśli chcesz zapisać wynik i dostać lekcje i zadania dobrane do niego.

Zrób darmową diagnozę