Przejdź do treści
Poznaj Compass

Potęga z iloczynu czynników — podstawa, wykładnik i przykłady

Potęga to skrócony zapis mnożenia tej samej liczby: w ana^n podstawa aa to liczba, którą mnożymy przez siebie, a wykładnik nn mówi, ile razy występuje w iloczynie. Na przykład 2×2×2×2×2=252 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 = 2^5.

Potęgi o podstawach wymiernych · egzamin ósmoklasisty Klasa 7 → Zobacz na planecie →

Co to jest potęga

Zamiast pisać 2×2×2×2×22 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2, w matematyce używamy skrótu — potęgi.

Podstawa i wykładnik potęgi

Potęga ana^n składa się z dwóch elementów:

SymbolNazwaCo oznacza
aapodstawaliczba, którą mnożymy przez siebie
nnwykładnikile razy powtarzamy to mnożenie

Jak czytać potęgi

Sposób czytania: 242^4 to „dwa do potęgi czwartej"; 535^3 to „pięć do sześcianu"; 727^2 to „siedem do kwadratu".

Potęga działa dla każdej podstawy wymiernej: naturalnej, ujemnej i ułamkowej.

Przykłady krok po kroku

Każdy przykład to inny typ zadania z tego tematu: najpierw sposób, potem zadanie rozwiązane krok po kroku.

Przykład 1 Zapis iloczynu w postaci potęgi

Potęga a do potęgi n to skrótowy zapis iloczynu n jednakowych czynników równych a. Liczbę a nazywamy podstawą potęgi, a liczbę n — wykładnikiem. Wykładnik mówi, ile razy podstawa pojawia się w iloczynie. Szczególne nazwy: a do potęgi 2 to kwadrat liczby a, a do potęgi 3 to sześcian liczby a.

Zadanie Zapisz iloczyn 4 × 4 × 4 w postaci potęgi.

  1. Liczymy, ile razy czynnik 4 pojawia się w iloczynie: trzy razy.
  2. Podstawa potęgi to 4 — liczba, którą mnożymy.
  3. Wykładnik to 3 — ile razy ją powtarzamy.
  4. Zapisujemy: 4 do potęgi 3.
  5. Sprawdzenie: 4 do potęgi 3 = 4 × 4 × 4 = 64.

Odpowiedź: 4 do potęgi 3 (cztery do sześcianu)

Przykład 2 Potęga liczby ujemnej

Podstawą potęgi może być liczba ujemna. Koniecznie piszemy ją w nawiasie: (−3) do potęgi 2 = (−3) × (−3) = 9. Bez nawiasu −3 do potęgi 2 znaczy −(3 do potęgi 2) = −9, bo wykładnik dotyczy tylko 3. Przy parzystym wykładniku wynik jest dodatni; przy nieparzystym — ujemny.

Zadanie Oblicz (−2) do potęgi 3.

  1. Podstawa to (−2), wykładnik to 3.
  2. (−2) do potęgi 3 = (−2) × (−2) × (−2).
  3. Najpierw: (−2) × (−2) = 4 (iloczyn dwóch liczb ujemnych jest dodatni).
  4. Następnie: 4 × (−2) = −8 (iloczyn liczby dodatniej i ujemnej jest ujemny).
  5. Wynik: (−2) do potęgi 3 = −8.

Odpowiedź: (−2) do potęgi 3 = −8

Przykład 3 Potęga ułamka

Podstawą potęgi może być ułamek zwykły lub dziesiętny. Potęgujemy osobno licznik i mianownik: (p/q) do potęgi n = p do potęgi n/q do potęgi n. Przykład: (2/3) do potęgi 2 = 2 do potęgi 2/3 do potęgi 2 = 4/9. Dla ułamka dziesiętnego: (0,3) do potęgi 2 = 0,3 × 0,3 = 0,09.

Zadanie Oblicz (2/3) do potęgi 2.

  1. Podstawa to ułamek 2/3, wykładnik to 2.
  2. (2/3) do potęgi 2 = (2/3) × (2/3).
  3. Mnożymy liczniki: 2 × 2 = 4.
  4. Mnożymy mianowniki: 3 × 3 = 9.
  5. Wynik: (2/3) do potęgi 2 = 4/9.

Odpowiedź: (2/3) do potęgi 2 = 4/9

Najczęstsze błędy

  • Brak nawiasu przy ujemnej podstawie: −32=−9-3^2 = -9, a (−3)2=9(-3)^2 = 9. Liczbę ujemną podnoszoną do potęgi piszemy w nawiasie.
  • Mnożenie podstawy przez wykładnik, np. 43=124^3 = 12. Potęga to iloczyn jednakowych czynników: 43=4×4×4=644^3 = 4 \times 4 \times 4 = 64.
  • Zły znak wyniku. Przy ujemnej podstawie parzysty wykładnik daje wynik dodatni, a nieparzysty — ujemny: (−2)3=−8(-2)^3 = -8.
  • Potęgowanie samego licznika ułamka. Do potęgi podnosimy licznik i mianownik: (23)2=49\left(\frac{2}{3}\right)^2 = \frac{4}{9}, a nie 43\frac{4}{3}.

Sprawdź się na zadaniach

Rozwiąż samodzielnie, a potem sprawdź odpowiedź i rozwiązanie krok po kroku.

Zadanie 1

Które wyrażenie jest potęgą równą iloczynowi 7 × 7 × 7 × 7?

Zadanie 2

Ile wynosi (−3) do potęgi 2?

Zadanie 3

Ile wynosi (1/2) do potęgi 2?

Zadanie egzaminacyjne arkusz CKE · zadanie 13

Zapisano sumę szesnastu jednakowych składników:

Rysunek do zadania CKE 13

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Wartość tej sumy jest równa

Zadania z arkuszy CKE na ten temat

Wszystkie arkusze →

Prawdziwe zadania egzaminacyjne z tego tematu — z odpowiedzią i rozwiązaniem krok po kroku.

Sprawdź się na całym egzaminie ósmoklasisty Darmowy test online: po jednym zadaniu z arkuszy CKE z każdego działu, wynik i rozwiązania od razu, bez logowania.

Filmy, które pomogą

Krótkie wytłumaczenia z różnych kanałów.

Pojęcie potęgi — podstawa i wykładnik Pi-stacja
Co to jest potęga MATMAG
Potęgowanie od podstaw — klasa 7 E8 i Matura z matmy

Najczęstsze pytania

Co to jest potęga?

To skrócony zapis iloczynu jednakowych czynników. Zamiast 3×3×3×33 \times 3 \times 3 \times 3 piszemy 343^4.

Co to jest podstawa i wykładnik potęgi?

W potędze ana^n podstawa aa to liczba, którą mnożymy przez siebie, a wykładnik nn mówi, ile razy występuje w iloczynie. W 535^3 podstawą jest 5, a wykładnikiem 3.

Jak obliczyć potęgę liczby ujemnej?

Mnożymy liczbę ujemną (zapisaną w nawiasie) przez siebie tyle razy, ile mówi wykładnik. Parzysty wykładnik daje wynik dodatni, nieparzysty — ujemny: (−3)2=9(-3)^2 = 9, (−3)3=−27(-3)^3 = -27.

Jak podnieść ułamek do potęgi?

Podnosimy do potęgi osobno licznik i mianownik: (34)2=916\left(\frac{3}{4}\right)^2 = \frac{9}{16}. Ułamek dziesiętny mnożymy przez siebie: (0,3)2=0,3×0,3=0,09(0{,}3)^2 = 0{,}3 \times 0{,}3 = 0{,}09.

Jak czytać potęgi?

242^4 czytamy „dwa do potęgi czwartej”, 727^2 — „siedem do kwadratu”, a 535^3 — „pięć do sześcianu”.

Aktualizacja:

Powiązane tematy

Wszystkie tematy →

Sprawdź, co już umiesz — zrób darmową diagnozę

Diagnoza jest bezpłatna, a na start wystarczą imię i klasa — bez adresu e-mail. To test w Compass — platformie diagnostyczno-adaptacyjnej z AI (35 pytań, zwykle 15–30 minut), który pokaże, które tematy egzaminu ósmoklasisty już umiesz, a które trzeba powtórzyć. E-mail podajesz po teście, jeśli chcesz zapisać wynik i dostać lekcje i zadania dobrane do niego.

Zrób darmową diagnozę