Zliczanie obiektów — liczby podzielne, pary i wypisywanie systematyczne
Liczby z przedziału podzielne przez k liczymy wzorem kostatnia−pierwsza+1. Pozostałe przypadki wypisujemy systematycznie, w ustalonej kolejności — tak, żeby żadnego nie pominąć ani nie policzyć dwa razy.
Ile liczb z przedziału dzieli się przez k pierwsza i ostatnia — najmniejsza i największa liczba z przedziału podzielna przez k
ile=kostatnia−pierwsza+1
Co to jest zliczanie obiektów
Zliczanie obiektów to liczenie elementów zbioru opisanego pewnym warunkiem. Robimy to bez gotowych wzorów kombinatorycznych — przez wypisywanie systematyczne albo bezpośrednie zliczanie w zakresie.
Ile jest liczb podzielnych przez k w przedziale
Zliczanie w przedziale liczbowym. Jeśli szukasz liczb z przedziału, które spełniają warunek typu „podzielne przez k", znajdź najmniejszą i największą taką liczbę, a potem policz:
ile=kostatnia−pierwsza+1.
Wypisywanie systematyczne
Wypisywanie systematyczne. Ustaw obiekty w jasnej kolejności (np. cyfra dziesiątek od 1 do 9, albo elementy w kolejności alfabetycznej) i przejdź po wszystkich przypadkach — wtedy żadnego nie pominiesz i żadnego nie policzysz dwa razy.
Obiekty spełniające dwa warunki naraz
Sprawdzanie dwóch warunków. Gdy element ma spełniać warunek Ai warunek B, zwykle wypisujemy najpierw elementy spełniające trudniejszy warunek, a potem sprawdzamy drugi.
Najczęstsze pułapki przy zliczaniu
Liczby od 20 do 60 to 60−20+1=41 liczb (a nie60−20=40). Pamiętaj o +1.
„Liczba dwucyfrowa" to liczba od 10 do 99 — cyfra dziesiątek nie może być 0.
W parze „dwa różne elementy" zwykle traktujemy {A,B} i {B,A} jako tę samą parę (chyba że treść mówi inaczej).
Przykłady krok po kroku
Każdy przykład to inny typ zadania z tego tematu: najpierw sposób, potem zadanie rozwiązane krok po kroku.
Przykład 1 Ile liczb z przedziału dzieli się przez daną liczbę
Aby policzyć, ile liczb naturalnych z przedziału jest podzielnych przez k, znajdź najmniejszą i największą taką liczbę, a potem zastosuj wzór (ostatnia−pierwsza):k+1.
Zadanie Ile jest liczb naturalnych od 20 do 60, które są podzielne przez 4?
1Najmniejsza liczba od 20 do 60 podzielna przez 4: 20 (bo 20 = 4·5).
2Największa liczba od 20 do 60 podzielna przez 4: 60 (bo 60 = 4·15).
Aby policzyć liczby dwucyfrowe spełniające warunek na cyfry, ustaw cyfrę dziesiątek systematycznie od 1 do 9 i dla każdej sprawdź, jaka cyfra jedności pasuje. Wszystkie pasujące pary wypisz po kolei.
Zadanie Ile jest liczb dwucyfrowych, których suma cyfr wynosi 7?
1Ustawmy cyfrę dziesiątek d od 1 do 9. Cyfra jedności j musi spełniać j = 7 − d (i być cyfrą, czyli 0 ≤ j ≤ 9).
Gdy ze zbioru wybieramy dwa różne elementy i kolejność wyboru nie ma znaczenia (czyli para {A,B} to ta sama para co {B,A}), wypisujemy pary systematycznie: ustalamy pierwszy element (w kolejności np. alfabetycznej) i wymieniamy tylko te elementy, które stoją dalej w tej kolejności.
Zadanie Na ile sposobów można wybrać dwie różne litery ze zbioru {A, B, C, D, E}?
1Wybieramy pary {x, y}, gdzie x jest wcześniej w alfabecie niż y — wtedy żadnej pary nie policzymy dwa razy.
2Pierwszy element A: pary {A,B}, {A,C}, {A,D}, {A,E} — 4 pary.
3Pierwszy element B: pary {B,C}, {B,D}, {B,E} — 3 pary.
4Pierwszy element C: pary {C,D}, {C,E} — 2 pary.
5Pierwszy element D: para {D,E} — 1 para.
6Razem: 4 + 3 + 2 + 1 = 10 par.
Odpowiedź: 10
Przykład 4 Liczby spełniające dwa warunki naraz
Gdy szukamy obiektów spełniających warunek Ai warunek B, wypisujemy najpierw obiekty spełniające trudniejszy warunek (zwykle ten, który daje krótszą listę), a potem wykreślamy te, które nie spełniają drugiego warunku.
Zadanie Ile jest liczb naturalnych od 1 do 30, które są jednocześnie parzyste i podzielne przez 3?
1Najpierw wypisujemy liczby od 1 do 30 podzielne przez 3 (krótsza lista): 3, 6, 9, 12, 15, 18, 21, 24, 27, 30.
2Z tej listy zostawiamy tylko parzyste: 6, 12, 18, 24, 30.
3Razem: 5 liczb.
Odpowiedź: 5
Najczęstsze błędy
Liczenie liczb od 20 do 60 jako 60−20=40. Obie granice się liczą, więc jest ich 60−20+1=41 — pamiętaj o +1.
Liczby dwucyfrowe zaczynające się od zera. Liczba dwucyfrowa to liczba od 10 do 99 — cyfra dziesiątek nie może być 0.
Liczenie par {A,B} i {B,A} jako dwóch różnych. Przy wyborze dwóch różnych elementów to zwykle ta sama para, chyba że treść mówi inaczej.
Sprawdź się na zadaniach
Rozwiąż samodzielnie, a potem sprawdź odpowiedź i rozwiązanie krok po kroku.
Zadanie 1
Ile jest liczb naturalnych od 10 do 50, które są podzielne przez 3?
Rozwiązanie krok po kroku
1 Jaka jest pierwsza liczba od 10, która dzieli się przez 3? → 12
2 Jaka jest ostatnia liczba do 50, która dzieli się przez 3? → 48
3 Ile liczb jest w ciągu: 12, 15, 18, 21, ..., 48? Użyj wzoru: (ostatnia − pierwsza) ÷ 3 + 1 → 13
Zadanie 2
Ile jest liczb dwucyfrowych, których suma cyfr wynosi 4?
Rozwiązanie krok po kroku
1 Liczba dwucyfrowa ma cyfrę dziesiątek i cyfrę jedności. Jeśli suma cyfr wynosi 4, to cyfrą dziesiątek może być 1, 2, 3 lub 4 (nie może być 0, bo wtedy liczba nie byłaby dwucyfrowa). Ile możliwych wartości ma cyfra dziesiątek? → 4
2 Gdy cyfra dziesiątek wynosi 1, to cyfra jedności musi wynosić 4 − 1 = 3. Wpisz powstałą liczbę. → 13
3 Teraz wypisz wszystkie liczby dwucyfrowe, których suma cyfr wynosi 4. Będą to: 13, 22, 31 i jeszcze jedna. Jaka jest czwarta liczba? → 40
Zadanie 3
Na ile sposobów można wybrać dwóch różnych uczniów ze zbioru {Ala, Bartek, Czarek, Dorota}? Kolejność wyboru nie ma znaczenia.
Rozwiązanie krok po kroku
1 Zbiór. Ilu uczniów jest w zbiorze {Ala, Bartek, Czarek, Dorota}? → 4
2 Pary z Alą. Ala jest pierwsza w kolejności, więc dobieramy do niej każdego, kto stoi dalej: {Ala, Bartek}, {Ala, Czarek}, {Ala, Dorota}. Ile to par? → 3
3 Pary z Bartkiem. Parę z Alą już policzyliśmy, więc do Bartka dobieramy tylko osoby stojące dalej: {Bartek, Czarek}, {Bartek, Dorota}. Ile to par? → 2
4 Pary z Czarkiem. Ala i Bartek są już policzeni, zostaje {Czarek, Dorota}. Ile to par? → 1
Zadanie 4
Ile jest liczb naturalnych od 1 do 50, które są jednocześnie podzielne przez 4 i podzielne przez 6?
Rozwiązanie krok po kroku
1 Liczba jest podzielna przez 4 i przez 6 zarazem, gdy jest podzielna przez najmniejszą wspólną wielokrotność tych liczb. Jaka jest NWW(4, 6)? → 12
2 Ile liczb naturalnych od 1 do 50 jest podzielnych przez 12? Wyznacz je, dzieląc 50 przez 12 i zaokrąglając w dół. → 4
Zadanie egzaminacyjnearkusz CKE · zadanie 14
W pudełku było wyłącznie 6 kulek zielonych i 8 kulek niebieskich. Po dołożeniu do tego pudełka pewnej liczby kulek zielonych prawdopodobieństwo wylosowania kulki niebieskiej jest równe 41.
Ile kulek zielonych dołożono do pudełka? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Kombinatoryka i prawdopodobieństwo — powtórka 8-klasistyLekcje z CDT
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć, ile jest liczb podzielnych przez daną liczbę w przedziale?
Znajdź najmniejszą i największą taką liczbę w przedziale i policz kostatnia−pierwsza+1. Np. liczb od 1 do 100 podzielnych przez 3 jest (99−3):3+1=33.
Ile jest liczb od 20 do 60?
60−20+1=41, a nie 40 — obie granice też się liczą. Ta sama zasada działa dla każdego przedziału liczb całkowitych.
Jak nie pominąć żadnego przypadku przy zliczaniu?
Wypisuj systematycznie: ustaw obiekty w jasnej kolejności (np. cyfra dziesiątek od 1 do 9 albo litery alfabetycznie) i przejdź po kolei wszystkie przypadki.
Jak policzyć pary różnych elementów ze zbioru?
Ustal pierwszy element w kolejności (np. alfabetycznej) i łącz go tylko z elementami stojącymi dalej. Z czterech liter A, B, C, D wychodzi 3+2+1=6 par.
Diagnoza jest bezpłatna, a na start wystarczą imię i klasa — bez adresu e-mail. To test w Compass —
platformie diagnostyczno-adaptacyjnej z AI (35 pytań, zwykle 15–30 minut), który pokaże, które
tematy egzaminu ósmoklasisty już umiesz, a które trzeba powtórzyć. E-mail podajesz po teście, jeśli chcesz zapisać wynik
i dostać lekcje i zadania dobrane do niego.