Porządkowanie jednomianów — stopień i jednomiany podobne
Jednomian to iloczyn liczby i zmiennych (lub ich potęg), np. 3x2, −5xy czy 7. Jego stopień to suma wykładników wszystkich zmiennych: stopień 3x2y wynosi 2+1=3.
Przekształcanie wyrażeń algebraicznych. Sumy algebraiczne i działania na nich · egzamin ósmoklasistyKlasa 7 →
Zobacz na planecie →
Jednomian to wyrażenie algebraiczne będące iloczynem liczby i zmiennych (lub ich potęg), np. 3x2, −5xy czy 7.
Jak obliczyć stopień jednomianu
Każdy jednomian ma współczynnik liczbowy (liczbową część iloczynu) oraz stopień — sumę wykładników wszystkich zmiennych. Np. stopień jednomianu 3x2y wynosi 2+1=3.
Jednomiany podobne i ich dodawanie
Jednomiany podobne mają te same zmienne z takimi samymi wykładnikami — różnią się tylko współczynnikiem. Można je dodawać, łącząc współczynniki: 3x2+(−5x2)=−2x2.
Przykłady krok po kroku
Każdy przykład to inny typ zadania z tego tematu: najpierw sposób, potem zadanie rozwiązane krok po kroku.
Przykład 1 Stopień jednomianu
Jednomian to iloczyn liczby i zmiennych podniesionych do naturalnych potęg. Stopień jednomianu to suma wykładników wszystkich zmiennych.
Zadanie Jaki jest stopień jednomianu 4x do potęgi 3y?
1Zapisuję wykładniki zmiennych: x ma wykładnik 3, y ma wykładnik 1.
2Dodaję wykładniki: 3 + 1 = 4.
3Stopień jednomianu 4x do potęgi 3y wynosi 4.
Odpowiedź: 4
Przykład 2 Porządkowanie jednomianów według stopnia
Jednomiany ustawiamy według ich stopnia: rosnąco (od najniższego) lub malejąco (od najwyższego). Liczba bez zmiennych ma stopień 0.
Zadanie Ułóż malejąco: 3x, 5, −2x do potęgi 3, 4x do potęgi 2.
1Wyznaczam stopień każdego: 3x → 1, 5 → 0, −2x do potęgi 3 → 3, 4x do potęgi 2 → 2.
2Porządkuję od najwyższego stopnia do najniższego.
3Wynik: −2x do potęgi 3, 4x do potęgi 2, 3x, 5.
Odpowiedź: −2x do potęgi 3, 4x do potęgi 2, 3x, 5
Przykład 3 Dodawanie jednomianów podobnych
Jednomiany podobne mają te same zmienne z tymi samymi wykładnikami. Dodajemy je, sumując współczynniki i pozostawiając część literową bez zmian.
Zadanie Oblicz: 5x do potęgi 2 + (−3x do potęgi 2).
1Sprawdzam część literową: oba jednomiany mają x do potęgi 2 — są podobne.
2Dodaję współczynniki: 5 + (−3) = 2.
3Część literowa pozostaje bez zmian: x do potęgi 2.
4Wynik: 5x do potęgi 2 + (−3x do potęgi 2) = 2x do potęgi 2.
Odpowiedź: 2x do potęgi 2
Najczęstsze błędy
Pominięcie wykładnika 1. W 4x3y zmienna y ma wykładnik 1, więc stopień to 3+1=4, nie 3.
Pominięcie samej liczby przy porządkowaniu. Liczba bez zmiennych, np. 5, też jest jednomianem i ma stopień 0.
Zmiana części literowej przy dodawaniu: 5x2+(−3x2)=2x2, nie 2x4. Dodajemy tylko współczynniki.
Sprawdź się na zadaniach
Rozwiąż samodzielnie, a potem sprawdź odpowiedź i rozwiązanie krok po kroku.
Zadanie 1
Jaki jest stopień jednomianu 3a do potęgi 2b do potęgi 3?
Rozwiązanie krok po kroku
1 Jaki jest wykładnik potęgi przy litera a w jednomianie 3a2b3? → 2
2 Jaki jest wykładnik potęgi przy litera b w jednomianie 3a2b3? → 3
3 Stopień jednomianu to suma wszystkich wykładników liter. Dodaj 2+3. → 5
Zadanie 2
Które uszeregowanie jednomianów 2, 5x, −3x do potęgi 2, 4x do potęgi 3 jest rosnące (od najniższego stopnia)?
Rozwiązanie krok po kroku
1 Jaki jest stopień jednomianu 2? → 0
2 Jaki jest stopień jednomianu 5x? → 1
3 Jaki jest stopień jednomianu −3x do potęgi 2? → 2
Zadanie 3
Która para jednomianów jest podobna?
Filmy, które pomogą
Krótkie wytłumaczenia z różnych kanałów.
Jednomiany podobnePi-stacja
Jednomiany — porządkowanie (klasa 7)KAWAŁ WIEDZY
Porządkowanie jednomianówMatfiz24.pl
Najczęstsze pytania
Co to jest jednomian?
Wyrażenie algebraiczne, które jest iloczynem liczby i zmiennych (lub ich potęg), np. 3x2, −5xy albo sama liczba 7.
Jak obliczyć stopień jednomianu?
Dodajemy wykładniki wszystkich zmiennych. Stopień 4x3y to 3+1=4, a liczba bez zmiennych ma stopień 0.
Co to są jednomiany podobne?
Jednomiany, które mają te same zmienne z takimi samymi wykładnikami i różnią się tylko współczynnikiem, np. 3x2 i −5x2.
Jak dodawać jednomiany podobne?
Dodajemy współczynniki, a część literową przepisujemy bez zmian: 5x2+(−3x2)=2x2.
Jak uporządkować jednomiany?
Wyznaczamy stopień każdego jednomianu i ustawiamy je rosnąco albo malejąco. Malejąco: −2x3, 4x2, 3x, 5.
Diagnoza jest bezpłatna, a na start wystarczą imię i klasa — bez adresu e-mail. To test w Compass —
platformie diagnostyczno-adaptacyjnej z AI (35 pytań, zwykle 15–30 minut), który pokaże, które
tematy egzaminu ósmoklasisty już umiesz, a które trzeba powtórzyć. E-mail podajesz po teście, jeśli chcesz zapisać wynik
i dostać lekcje i zadania dobrane do niego.