Wielokąt foremny — definicja, suma kątów i kąt wewnętrzny
Wielokąt foremny ma wszystkie boki równe i wszystkie kąty wewnętrzne równe. Suma kątów n-kąta to Sn=(n−2)⋅180°, a jeden kąt n-kąta foremnego to α=n(n−2)⋅180°.
Suma kątów wewnętrznych n-kąta n — liczba boków (wzór działa dla każdego n-kąta)
Sn=(n−2)⋅180°
Kąt wewnętrzny wielokąta foremnego α — miara jednego kąta, n — liczba boków
α=n(n−2)⋅180°
Co to jest wielokąt foremny
Wielokąt foremny to wielokąt, w którym jednocześnie:
wszystkie boki mają tę samą długość,
wszystkie kąty wewnętrzne mają tę samą miarę.
Czy romb i prostokąt są foremne
Oba warunki muszą być spełnione razem. Sam fakt, że boki są równe, nie wystarczy — np. romb ma wszystkie boki równe, ale jego kąty są różne (poza szczególnym przypadkiem, gdy romb jest kwadratem), więc romb nie jest foremny. Podobnie prostokąt ma wszystkie kąty równe (po 90°), ale boki są dwóch różnych długości, więc też nie jest foremny.
Kąty wewnętrzne wielokątów foremnych — tabela
Liczba boków n
Nazwa
Kąt wewnętrzny
3
trójkąt równoboczny
60°
4
kwadrat
90°
5
pięciokąt foremny
108°
6
sześciokąt foremny
120°
8
ośmiokąt foremny
135°
10
dziesięciokąt foremny
144°
Wzór na sumę kątów wielokąta
Suma miar wszystkich kątów wewnętrznych dowolnego (niekoniecznie foremnego) n-kąta:
Sn=(n−2)⋅180°.
Wzór bierze się z podzielenia n-kąta przekątnymi z jednego wierzchołka na n−2 trójkąty — a każdy trójkąt wnosi 180°.
Wzór na kąt wewnętrzny wielokąta foremnego
Miara jednego kąta wewnętrznego n-kąta foremnego (wszystkie kąty są równe, więc dzielimy sumę przez n):
α=n(n−2)⋅180°.
Dzięki tym wzorom umiesz: policzyć miarę kąta foremnego o dowolnej liczbie boków oraz — odwrotnie — z podanej miary kąta odgadnąć, ile boków ma figura.
Przykłady krok po kroku
Każdy przykład to inny typ zadania z tego tematu: najpierw sposób, potem zadanie rozwiązane krok po kroku.
Przykład 1 Czy figura jest wielokątem foremnym
Technika: aby stwierdzić, czy figura jest wielokątem foremnym, sprawdź OBA warunki: (1) czy wszystkie boki mają tę samą długość, (2) czy wszystkie kąty wewnętrzne mają tę samą miarę. Jeśli choć jeden warunek nie jest spełniony — figura nie jest foremna. Typowe pułapki: romb (równe boki, różne kąty — NIE foremny), prostokąt nie będący kwadratem (równe kąty, różne boki — NIE foremny), kwadrat (i równe boki, i równe kąty — TAK, foremny).
Zadanie Które z figur są wielokątami foremnymi: trójkąt równoboczny, romb (nie kwadrat), prostokąt (nie kwadrat), kwadrat, trapez równoramienny?
1Foremny = DWA warunki naraz: wszystkie boki równe I wszystkie kąty równe.
2Trójkąt równoboczny ✓✓ i kwadrat ✓✓ — foremne.
3Romb: boki ✓, kąty ✗. Prostokąt: kąty ✓, boki ✗. Trapez równoramienny: ani boki, ani kąty ✗. Nie są foremne.
Odpowiedź: Foremne są tylko trójkąt równoboczny i kwadrat.
Przykład 2 Suma kątów wewnętrznych wielokąta
Technika: aby obliczyć sumę miar wszystkich kątów wewnętrznych dowolnego n-kąta (nawet niewypukłego, ale prostego — bez samoprzecięć), zastosuj wzór S = (n − 2) · 180°. Wzór działa, bo każdy n-kąt można podzielić przekątnymi z jednego wierzchołka na n − 2 trójkąty, a w każdym trójkącie suma kątów to 180°. Sześciokąt: 4 · 180° = 720°. Dziesięciokąt: 8 · 180° = 1440°.
Zadanie Oblicz sumę miar kątów wewnętrznych dziewięciokąta.
1Z jednego wierzchołka dziewięciokąta wychodzi 6 przekątnych — dzielą go na 9 − 2 = 7 trójkątów.
2Każdy trójkąt ma 180°: S = (9 − 2) · 180° = 7 · 180°.
3S = 1260°.
Odpowiedź: 1260°.
Przykład 3 Kąt wewnętrzny wielokąta foremnego
Technika: w n-kącie FOREMNYM wszystkie kąty są równe, więc miarę jednego kąta wewnętrznego dostajemy dzieląc sumę wszystkich kątów przez n: α = (n − 2) · 180° / n. Najpierw policz licznik (n − 2) · 180°, potem podziel przez n. Ten wzór działa TYLKO dla wielokątów foremnych — dla zwykłych n-kątów kąty mogą być różne i wzór mówi tylko o ich sumie.
Zadanie Oblicz miarę kąta wewnętrznego pięciokąta foremnego.
1Suma kątów pięciokąta: (5 − 2) · 180° = 540°.
2W foremnym wszystkie 5 kątów jest równych: 540° : 5.
3α = 108°.
Odpowiedź: 108°.
Przykład 4 Liczba boków z miary kąta wewnętrznego
Technika: jeśli wiesz, że wielokąt foremny ma kąt wewnętrzny o znanej mierze α, znajdź n rozwiązując równanie α = (n − 2) · 180° / n. Mnoż obie strony przez n, doprowadź do postaci α · n = (n − 2) · 180°, rozwiń prawą stronę: α · n = 180° · n − 360°. Przenieś wyrazy z n na jedną stronę: 360° = n · (180° − α), skąd n = 360° / (180° − α). Sprawdź, że n wyszło liczbą naturalną — jeśli nie, taki wielokąt foremny nie istnieje.
Zadanie Wielokąt foremny ma kąt wewnętrzny o mierze 144°. Ile ma boków?
Uznanie rombu za wielokąt foremny, bo ma równe boki. Muszą być spełnione oba warunki naraz: równe boki i równe kąty — romb i prostokąt, które nie są kwadratami, nie są foremne.
Stosowanie wzoru α=n(n−2)⋅180° do dowolnego wielokąta. Działa tylko dla foremnych; dla zwykłego n-kąta wiemy tylko, ile wynosi suma kątów.
Podanie liczby boków, która nie jest liczbą naturalną. Jeśli z miary kąta n nie wychodzi liczbą naturalną, taki wielokąt foremny nie istnieje.
Sprawdź się na zadaniach
Rozwiąż samodzielnie, a potem sprawdź odpowiedź i rozwiązanie krok po kroku.
Zadanie 1
Która z poniższych figur jest wielokątem foremnym?
Zadanie 2
Oblicz sumę miar wszystkich kątów wewnętrznych ośmiokąta.
Rozwiązanie krok po kroku
1 Ile boków ma ośmiokąt? → 8
2 Ile trójkątów możemy narysować wewnątrz ośmiokąta, rysując przekątne ze wszystkich wierzchołków do jednego? (Liczba boków minus 2) → 6
3 Ile wynosi suma kątów we wszystkich tych trójkątach? (Każdy trójkąt to 180°) → 1080
Zadanie 3
Oblicz miarę kąta wewnętrznego sześciokąta foremnego.
Rozwiązanie krok po kroku
1 Ile wynosi suma wszystkich kątów wewnętrznych sześciokąta? Użyj wzoru: (liczba boków − 2) · 180° → 720
2 Sześciokąt foremny ma wszystkie kąty równe. Ile wynosi jeden kąt wewnętrzny tego sześciokąta? → 120
Zadanie 4
Wielokąt foremny ma kąt wewnętrzny o mierze 135°. Ile boków ma ten wielokąt?
Rozwiązanie krok po kroku
1 Rozwiń prawą stronę: 135°⋅n=180°⋅n−360°. Przenieś 135°⋅n na prawą stronę, a −360° na lewą: 360°=180°⋅n−135°⋅n. Ile wynosi współczynnik przy n po prawej stronie? → 45
2 Z równania 360°=45°⋅n oblicz n. Ile boków ma ten wielokąt? → 8
Filmy, które pomogą
Krótkie wytłumaczenia z różnych kanałów.
Wielokąty foremne — E8MatWujek
Wielokąt foremny. Suma kątów w wielokącie — całościowe omówienieLernado
Wielokąty foremne — suma miar kątów w wielokącieWzorowanie
Najczęstsze pytania
Co to jest wielokąt foremny?
Wielokąt, który ma jednocześnie wszystkie boki równej długości i wszystkie kąty wewnętrzne równej miary. Przykłady: trójkąt równoboczny, kwadrat, sześciokąt foremny.
Jaki jest wzór na sumę kątów wielokąta?
Sn=(n−2)⋅180°, gdzie n to liczba boków. Działa dla każdego n-kąta, nie tylko foremnego — np. sześciokąt ma 4⋅180°=720°.
Jak obliczyć kąt wewnętrzny wielokąta foremnego?
Sumę kątów dzielimy przez liczbę boków: α=n(n−2)⋅180°. Dla sześciokąta foremnego: 720°:6=120°.
Jak z miary kąta obliczyć liczbę boków wielokąta foremnego?
Rozwiązujemy równanie α=n(n−2)⋅180°, czyli n=180°−α360°. Dla kąta 135°: n=360°:45°=8, to ośmiokąt foremny.
Czy romb jest wielokątem foremnym?
Nie, jeśli nie jest kwadratem: ma równe boki, ale różne kąty. Podobnie prostokąt, który nie jest kwadratem, ma równe kąty, ale boki dwóch różnych długości.
Diagnoza jest bezpłatna, a na start wystarczą imię i klasa — bez adresu e-mail. To test w Compass —
platformie diagnostyczno-adaptacyjnej z AI (35 pytań, zwykle 15–30 minut), który pokaże, które
tematy egzaminu ósmoklasisty już umiesz, a które trzeba powtórzyć. E-mail podajesz po teście, jeśli chcesz zapisać wynik
i dostać lekcje i zadania dobrane do niego.