Tworzenie diagramów i wykresów — wytłumaczenie, przykłady i zadania

Aby dane stały się czytelne, przedstawiamy je w postaci diagramu lub wykresu. W tej lekcji zbudujesz trzy najczęstsze formy:

• diagram słupkowy — wysokość słupka = wartość kategorii,
• diagram kołowy — kąt wycinka = udział kategorii w całości,
• wykres liniowy — punkty $(x,\,y)$ połączone odcinkami pokazujące zmianę w czasie lub zależność dwóch wielkości.

Krok po kroku — diagram słupkowy:

1. Na osi poziomej umieść kategorie (np. dni, klasy, miesiące).
2. Na osi pionowej dobierz skalę tak, by zmieściła się największa wartość. Najlepiej, by oś miała $5$–$10$ podziałek (np. dane do $50$ → podziałka co $10$).
3. Dla każdej kategorii narysuj słupek tej samej szerokości; jego wysokość musi odpowiadać wartości z tabeli.

Krok po kroku — diagram kołowy:

1. Całe koło to $360°$ i $100\%$ wszystkich obiektów.
2. Dla każdej kategorii oblicz kąt środkowy wycinka: $\alpha = \tfrac{p}{100} \cdot 360°,$ gdzie $p$ to procent danej kategorii.
3. Suma kątów wszystkich wycinków musi dać $360°$ (a procentów — $100\%$).

Krok po kroku — wykres liniowy:

1. Na osi $x$ umieść wielkość niezależną (np. godzina, miesiąc), na osi $y$ — zależną (np. temperatura).
2. Każdy wiersz tabeli to punkt $(x,\,y)$. Zaznacz go w układzie współrzędnych.
3. Połącz sąsiednie punkty odcinkami w kolejności rosnących $x$.

Częste pułapki:

• Skala osi pionowej musi być równomierna — każda kratka to ta sama liczba.
• W diagramie kołowym procenty muszą sumować się do $100\%$ — sprawdź to przed liczeniem kątów.
• Na wykresie liniowym punkty łącz w kolejności rosnącego $x$, nie w kolejności wpisywania.