Przejdź do treści
Poznaj Compass

Mierzenie odcinka — jak odczytać długość z linijki

Odcinek mierzymy linijką: kreskę 0 przykładamy do jednego końca, a długość odczytujemy przy drugim końcu. Duże kreski z liczbami to centymetry, małe — milimetry, a 1 cm = 10 mm.

Proste i odcinki · egzamin ósmoklasisty Klasa 4 → Zobacz na planecie →

Wzory w skrócie

Centymetr i milimetr między dwiema sąsiednimi liczbami na linijce jest 10 działek po 1 mm
1 cm=10 mm\mathbf{1\ cm} = \mathbf{10\ mm}

Jak zmierzyć odcinek linijką

Odcinek mierzymy linijką: początek linijki (0\textcolor{#0284c7}{\mathbf{0}}) przykładamy do jednego końca odcinka, a długość odczytujemy przy drugim końcu.

Ile milimetrów ma centymetr

  • 1 cm=10 mm\textcolor{#0284c7}{\mathbf{1\ cm}} = \textcolor{#059669}{\mathbf{10\ mm}} — między dwoma sąsiednimi liczbami na linijce jest 1010 równych odstępów (działek), rozdzielonych małymi kreskami.
  • Duże kreski z liczbami pokazują centymetry, małe kreski między nimi — milimetry.
  • Długość zapisujemy w cm i mm: np. 7 cm 3 mm\textcolor{#d97706}{\mathbf{7\ cm\ 3\ mm}} albo w samych mm: 73 mm\textcolor{#d97706}{\mathbf{73\ mm}}.

Jeśli koniec odcinka wypada między kreskami, zaokrąglamy do najbliższej kreski milimetrowej — to jest pomiar z dokładnością do 11 mm.

Przykłady krok po kroku

Każdy przykład to inny typ zadania z tego tematu: najpierw sposób, potem zadanie rozwiązane krok po kroku.

Przykład 1 Centymetry i milimetry na linijce

Na linijce duże kreski z liczbami pokazują pełne centymetry. Między dwoma sąsiednimi centymetrami jest 10 równych odstępów — to milimetry. Stąd 1 cm = 10 mm. Najdłuższe milimetrowe kreski (na środku, między dwoma centymetrami) to 5 mm. Milimetr to najmniejsza jednostka, którą da się odczytać zwykłą linijką szkolną.

Zadanie Ile milimetrów ma 1 cm? Ile małych odstępów widać na linijce między kreską 4 a kreską 5?

  1. Duże kreski z liczbami to centymetry: 0, 1, 2, 3…
  2. Między kreską 0 a kreską 1 liczę małe odstępy: 10. Czyli 1 cm = 10 mm.
  3. Między 4 a 5 jest tak samo — 10 małych odstępów, czyli 10 mm.

Odpowiedź: 1 cm = 10 mm. Między 4 a 5 jest 10 małych odstępów.

Przykład 2 Linijka przyłożona nie od zera

Żeby zmierzyć odcinek, linijkę kładę wzdłuż odcinka. Początek linijki, czyli kreskę z liczbą 0, ustawiam dokładnie na jednym końcu odcinka. Linijka musi leżeć równo wzdłuż odcinka — żadnego przekrzywienia. Drugi koniec odcinka wskazuje na linijce liczbę, która jest długością odcinka w centymetrach i milimetrach. Jeśli zacznę nie od 0, tylko np. od 2, wynik będzie zły.

Zadanie Ola przyłożyła linijkę tak, że początek odcinka jest na kresce 2, a koniec na kresce 9. Ile naprawdę ma ten odcinek?

  1. Odcinek zaczyna się na 2, a kończy na 9 — liczba przy końcu to NIE jego długość.
  2. Od 2 do 9 jest 9 − 2 = 7 cm.
  3. Prościej: przesuwam linijkę, aż kreska 0 trafi na początek odcinka — wtedy koniec od razu pokazuje 7.

Odpowiedź: 7 cm (nie 9 cm).

Przykład 3 Odczyt długości w cm i mm

Po przyłożeniu linijki sprawdzam, gdzie wypada drugi koniec odcinka. Najpierw patrzę, którą dużą liczbę (pełne cm) mijam jako ostatnią — to liczba centymetrów. Potem liczę kreski milimetrowe od tej liczby do końca odcinka — to liczba milimetrów. Zapisuję wynik jako „X cm Y mm". Mogę też zamienić wszystko na mm: X cm Y mm = (X × 10 + Y) mm.

Zadanie Początek odcinka jest na 0. Koniec wypada za kreską 6, dokładnie na 4. małej kresce. Jaka to długość w cm i mm? Ile to milimetrów?

  1. Ostatnia minięta duża liczba to 6 → 6 pełnych cm.
  2. Od kreski 6 do końca liczę małe kreski: 4 → 4 mm.
  3. Zapis: 6 cm 4 mm. W milimetrach: 6 · 10 + 4 = 64 mm.

Odpowiedź: 6 cm 4 mm = 64 mm.

Przykład 4 Rysowanie odcinka o danej długości

Rysowanie odcinka o danej długości jest jak mierzenie, tylko w drugą stronę. Kreskę 0 na linijce stawiam w wybranym miejscu na kartce — to będzie początek odcinka. Znajduję na linijce kreskę odpowiadającą zadanej długości (np. dla 5 cm 8 mm to ósma mała kreska po liczbie 5). W tym miejscu stawiam drugi koniec. Łączę oba punkty wzdłuż krawędzi linijki — dostaję odcinek o dokładnie takiej długości.

Zadanie Narysuj odcinek o długości 5 cm 8 mm. Początek stawiasz na kresce 0. Na której kresce stawiasz koniec?

  1. Początek A stawiam na kresce 0.
  2. Szukam dużej kreski 5 — to 5 cm.
  3. Od kreski 5 odliczam 8 małych kresek — to 8 mm. Tu stawiam koniec B i łączę wzdłuż linijki.
  4. 5 cm 8 mm = 58 mm.

Odpowiedź: Na 8. małej kresce po liczbie 5 (czyli 2 małe kreski przed 6).

Najczęstsze błędy

  • Przyłożenie linijki nie od zera i odczytanie liczby przy końcu. Gdy odcinek zaczyna się na kresce 2, a kończy na 9, ma 9 − 2 = 7 cm, a nie 9 cm.
  • Przekrzywiona linijka. Linijka musi leżeć równo wzdłuż odcinka, inaczej odczyt jest zły.

Sprawdź się na zadaniach

Rozwiąż samodzielnie, a potem sprawdź odpowiedź i rozwiązanie krok po kroku.

Zadanie 1

Ile milimetrów ma 1 centymetr?

Zadanie 2

Mierzysz odcinek linijką. Którą kreskę linijki ustawiasz dokładnie na jednym końcu odcinka?

Zadanie 3

Początek odcinka jest na kresce 0 linijki. Koniec odcinka wypada za kreską z liczbą 8, dokładnie na 3. małej kresce po niej. Jaka jest długość odcinka?

Zadanie 4

Rysujesz odcinek o długości 4 cm 6 mm. Początek odcinka stawiasz na kresce 0 linijki. Na której kresce zaznaczyć drugi koniec?

Filmy, które pomogą

Krótkie wytłumaczenia z różnych kanałów.

Mierzenie długości łamanych Pi-stacja
Mierzenie przy użyciu linijki Zdobywcy Wiedzy
Mierzenie odcinków część I Anna Rudzińska

Najczęstsze pytania

Jak zmierzyć odcinek linijką?

Kreskę 0 linijki przykładamy dokładnie do jednego końca odcinka, a linijka leży równo wzdłuż niego. Przy drugim końcu odczytujemy pełne centymetry z dużych kresek i doliczamy milimetry z małych kresek.

Ile milimetrów ma 1 cm?

1 cm = 10 mm. Na linijce między dwiema sąsiednimi liczbami jest 10 równych odstępów — każdy to 1 milimetr.

Jak zamienić centymetry i milimetry na same milimetry?

Centymetry mnożymy przez 10 i dodajemy milimetry: 7 cm 3 mm to 7 · 10 + 3 = 73 mm.

Co zrobić, gdy koniec odcinka wypada między kreskami?

Zaokrąglamy do najbliższej kreski milimetrowej — to pomiar z dokładnością do 1 mm.

Jak narysować odcinek o danej długości?

Kreskę 0 stawiamy w miejscu początku odcinka, na linijce szukamy kreski zadanej długości i tam zaznaczamy koniec, a potem łączymy oba punkty wzdłuż linijki. Dla 4 cm 5 mm koniec wypada na 5. małej kresce po liczbie 4.

Aktualizacja:

Powiązane tematy

Wszystkie tematy →
Podstawowe figury geometryczne Proste i odcinki Proste prostopadłe i równoległe Proste i odcinki Rysowanie prostych prostopadłych i równoległych Proste i odcinki Odległość punktu od prostej Proste i odcinki Cechy podzielności Działania na liczbach naturalnych Cięciwa średnica promień Wielokąty, koła i okręgi Czytanie danych liczbowych Zadania tekstowe Długość odcinka w skali Obliczenia praktyczne

Sprawdź, co już umiesz — zrób darmową diagnozę

Diagnoza jest bezpłatna, a na start wystarczą imię i klasa — bez adresu e-mail. To test w Compass — platformie diagnostyczno-adaptacyjnej z AI (35 pytań, zwykle 15–30 minut), który pokaże, które tematy egzaminu ósmoklasisty już umiesz, a które trzeba powtórzyć. E-mail podajesz po teście, jeśli chcesz zapisać wynik i dostać lekcje i zadania dobrane do niego.

Zrób darmową diagnozę